Bilim ve Teknoloji Tarihi

Zamanın Göreceliği

Newton’un mutlak zamanından Einstein’ın özel ve genel göreliliğine, GPS ve atom saatlerine uzanan zaman anlayışını anlatır.

17. Yüzyıl - Günümüz40 olayNewton zamanı mutlak düşünürken Einstein zamanın gözlemci ve kütleçekime bağlı ölçüldüğünü gösterdi.Hız ve kütleçekim zaman ölçümünü değiştirebilir.
İçerik tipi Kronoloji akışı
Kapsam Bilim ve Teknoloji Tarihi
Kayıt sayısı 40 olay

Genel çerçeve

Zamanın göreceliği soyut görünür ama GPS, atom saatleri, hızlı parçacıklar ve güçlü kütleçekim alanları bunu somutlaştırır. Dosya sezgiden ölçüme gider.

1687Erken modernYıl

Newton

Mutlak zaman fikri klasik fiziğe yerleşti.

Klasik zaman anlayışı kuruldu.
1887Modern dönemYıl

Michelson-Morley

Esir varsayımı zayıfladı.

Klasik çerçeve sarsıldı.
1905Modern dönemYıl

Özel görelilik

Einstein ışık hızı sabitliğiyle yeni teori kurdu.

Zaman mutlak olmaktan çıktı.
1905Modern dönemYıl

Zaman genişlemesi

Hızlı saatlerin yavaş işleyeceği anlaşıldı.

Hareket zaman ölçümüne bağlandı.
1915Modern dönemYıl

Genel görelilik

Kütleçekim uzay-zaman eğriliğiyle açıklandı.

Zaman kütleçekimden etkilenir oldu.
1919Modern dönemYıl

Tutulma gözlemi

Işığın bükülmesi ölçüldü.

Teori dünya çapında tanındı.
1971Yakın dönemYıl

Hafele-Keating

Atom saatleri uçakla test edildi.

Zaman farkı deneysel görüldü.
1990'larYakın dönemTarih etiketi

GPS

Uydu saatlerinde görelilik düzeltmeleri kullanıldı.

Einstein fiziği günlük teknolojiye girdi.
2015GünümüzYıl

Kütleçekim dalgaları

Uzay-zaman titreşimleri tespit edildi.

Genel görelilik güçlendi.
GünümüzGünümüzDönem

Atom saatleri

Küçük yükseklik farklarında zaman farkı ölçülebiliyor.

Görelilik laboratuvarda somutlaştı.
Kavramsal notTarih aralığıKavramsal

Mutlak zaman

Herkes için aynı aktığı varsayılan zamandır.

Klasik sezgiyi açıklar.
Kavramsal notTarih aralığıKavramsal

Referans sistemi

Gözlem çerçevesidir.

Göreliliğin anahtarıdır.
Kavramsal notTarih aralığıKavramsal

Işık hızı

Boşlukta sabit hızdır.

Özel göreliliğin temelidir.
Kavramsal notTarih aralığıKavramsal

Zaman genişlemesi

Saatlerin farklı işlemesidir.

Göreliliğin somut sonucudur.
Kavramsal notTarih aralığıKavramsal

Eşzamanlılık

Aynı anda olma meselesidir.

Gözlemciye bağlılığı gösterir.
Kavramsal notTarih aralığıKavramsal

Uzay-zaman

Uzay ve zamanın birleşik yapısıdır.

Modern fiziği açıklar.
Kavramsal notTarih aralığıKavramsal

Kütleçekimsel zaman

Kütleçekimde zaman farkıdır.

Genel göreliliği gösterir.
Kavramsal notTarih aralığıKavramsal

Atom saati

Hassas zaman ölçer.

Deneysel testi sağlar.
Kavramsal notTarih aralığıKavramsal

GPS

Uydu konum sistemidir.

Gündelik uygulamadır.
Kavramsal notTarih aralığıKavramsal

İkizler paradoksu

Hızlı yolculukta yaş farkı düşünce deneyidir.

Zaman genişlemesini öğretir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Mutlak zaman - Kriz ve dönüşüm

Herkes için aynı aktığı varsayılan zamandır. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Klasik sezgiyi açıklar. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Referans sistemi - Kriz ve dönüşüm

Gözlem çerçevesidir. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Göreliliğin anahtarıdır. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Işık hızı - Kriz ve dönüşüm

Boşlukta sabit hızdır. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Özel göreliliğin temelidir. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Zaman genişlemesi - Kriz ve dönüşüm

Saatlerin farklı işlemesidir. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Göreliliğin somut sonucudur. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Eşzamanlılık - Kriz ve dönüşüm

Aynı anda olma meselesidir. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Gözlemciye bağlılığı gösterir. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Uzay-zaman - Kriz ve dönüşüm

Uzay ve zamanın birleşik yapısıdır. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Modern fiziği açıklar. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Kütleçekimsel zaman - Kriz ve dönüşüm

Kütleçekimde zaman farkıdır. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Genel göreliliği gösterir. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Atom saati - Kriz ve dönüşüm

Hassas zaman ölçer. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Deneysel testi sağlar. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

GPS - Kriz ve dönüşüm

Uydu konum sistemidir. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Gündelik uygulamadır. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

İkizler paradoksu - Kriz ve dönüşüm

Hızlı yolculukta yaş farkı düşünce deneyidir. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Zaman genişlemesini öğretir. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Mutlak zaman - Uzun miras

Herkes için aynı aktığı varsayılan zamandır. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Klasik sezgiyi açıklar. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Referans sistemi - Uzun miras

Gözlem çerçevesidir. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Göreliliğin anahtarıdır. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Işık hızı - Uzun miras

Boşlukta sabit hızdır. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Özel göreliliğin temelidir. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Zaman genişlemesi - Uzun miras

Saatlerin farklı işlemesidir. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Göreliliğin somut sonucudur. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Eşzamanlılık - Uzun miras

Aynı anda olma meselesidir. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Gözlemciye bağlılığı gösterir. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Uzay-zaman - Uzun miras

Uzay ve zamanın birleşik yapısıdır. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Modern fiziği açıklar. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Kütleçekimsel zaman - Uzun miras

Kütleçekimde zaman farkıdır. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Genel göreliliği gösterir. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

Atom saati - Uzun miras

Hassas zaman ölçer. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Deneysel testi sağlar. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

GPS - Uzun miras

Uydu konum sistemidir. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Gündelik uygulamadır. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.
Tematik notTarih aralığıKavramsal

İkizler paradoksu - Uzun miras

Hızlı yolculukta yaş farkı düşünce deneyidir. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Zaman genişlemesini öğretir. Bu ayrım, konuyu ilk kez okuyanlar için anlaşılır hale getirir.