Genel çerçeve
Bu kronoloji Pompeii’yi yalnızca bir felaket sahnesi olarak değil; sokak yemeği, duvar yazıları, evler, hamamlar, amfitiyatro, ticaret ve arkeolojik koruma üzerinden yaşayan bir Roma kenti olarak anlatır.
Kampania’da erken yerleşimler
Pompeii çevresi Osk, Etrüsk, Yunan ve yerel İtalik kültürlerin temas alanıydı.
Pompeii’nin kentleşmesi hızlanır
Surlar, sokak düzeni ve yerel tapınaklar kentin bölgesel merkez haline geldiğini gösterir.
Samnit etkisi
Samnit döneminde evler, kamu alanları ve yerel elit kültürü gelişti.
Roma etkisi güçlenir
Kampania’nın Roma nüfuzuna girmesiyle Pompeii Roma dünyasına bağlandı.
Sulla kuşatması
Sosyal Savaş sırasında Pompeii Roma kuvvetleri tarafından kuşatıldı.
Pompeii Roma kolonisi olur
Sulla döneminde koloni statüsü kazanan şehir Latin-Roma karakterini güçlendirdi.
Forum genişler
Forum, ticaret, siyaset, tapınma ve kamusal yaşamın merkezi haline geldi.
Ev mimarisi zenginleşir
Atriumlu evler, duvar resimleri ve mozaikler yerel zenginlerin statüsünü gösterdi.
Amfitiyatro kavgası
Pompeii ve Nuceria halkı arasında amfitiyatroda şiddetli olaylar yaşandı.
Büyük deprem
Vezüv patlamasından önce Pompeii ağır bir depremle sarsıldı.
Onarım ve yeniden inşa
Evler, tapınaklar ve kamu yapıları deprem sonrası onarılmaya çalışıldı.
Vezüv uyanır
Vezüv yanardağı büyük patlamayla Pompeii, Herculaneum ve çevre yerleşimleri tehdit etti.
Pumis yağmuru
Pompeii üzerine taş ve kül yağdı; çatılar çökmeye başladı.
Kaçış ve kalış kararları
Bazı insanlar kaçtı, bazıları evlerinde veya sığınaklarda kaldı.
Piroklastik akışlar
Sıcak gaz ve kül akımları şehirde kalanlar için ölümcül oldu.
Plinius’un mektupları
Genç Plinius, patlamayı ve amcası Yaşlı Plinius’un ölümünü mektuplarında anlattı.
Kent kül altında kalır
Pompeii, metrelerce volkanik malzeme altında gömülü kaldı.
Erken tesadüfi buluntular
Kanallar ve kazılar sırasında Pompeii çevresinde antik kalıntılar fark edildi.
Sistemli kazılar başlar
Bourbon yönetimi döneminde Pompeii’de düzenli kazı faaliyetleri başladı.
Pompeii adı doğrulanır
Yazıtlar sayesinde kalıntıların Pompeii’ye ait olduğu kesinleşti.
Fiorelli ve alçı kalıplar
Giuseppe Fiorelli, boşluklara alçı dökerek kurbanların son pozlarını görünür kıldı.
Bölge ve ada sistemi
Fiorelli kenti sistemli bölgelere ayırdı.
Turizm ve koruma gerilimi
Pompeii milyonlarca ziyaretçi çeken bir arkeolojik alan oldu.
UNESCO Dünya Mirası
Pompeii, Herculaneum ve Torre Annunziata UNESCO listesine alındı.
Yapı çökmeleri uyarı olur
Pompeii’de bazı yapıların çökmesi koruma sorunlarını gündeme getirdi.
Great Pompeii Project
Kapsamlı koruma, drenaj ve restorasyon çalışmaları başlatıldı.
Yeni buluntular patlama tarihini tartıştırır
Yeni yazıt bulguları patlamanın ağustos yerine sonbaharda olabileceği tartışmasını güçlendirdi.
Yeni kazılar gündelik hayatı açar
Fırınlar, yemek izleri, duvar yazıları ve evler Pompeii’nin gündelik yüzünü daha iyi gösterdi.
Thermopolium nedir?
Pompeii’de sıcak yemek satılan dükkânlar, Roma sokak yemeği kültürünü gösterir.
Duvar yazıları
Seçim sloganları, aşk sözleri ve alaylar Pompeii sokaklarında okunabilir.
Villa kültürü
Zengin evleri, bahçe, duvar resmi ve yemek salonuyla sosyal statüyü gösterirdi.
Hamamlar
Hamamlar temizlik kadar sohbet, iş ve sosyalleşme alanıydı.
Amfitiyatro
Gladyatör oyunları eğlence, şiddet ve kent kimliğini birleştirirdi.
Kül korudu mu yok etti mi?
Kül kenti yok etti ama aynı zamanda evleri, yazıları ve eşyaları korudu.
Alçı kalıplar nasıl yapılır?
Bedenlerin çürüdüğü boşluklara alçı dökülerek son duruşlar görünür kılındı.
Pompeii neden benzersiz?
Bir Roma kentinin sokaklarını, evlerini, dükkânlarını ve yazılarını birlikte korur.