Genel çerçeve
Bu kronoloji, Milli Mücadele’yi yalnız cephe savaşları olarak değil; yerel direniş, kongreler, basın, TBMM, düzenli ordu, diplomasi, halk seferberliği ve yeni devletin kuruluşu üzerinden açıklar. Başlangıç seviyesindeki okur için olaylar sırayla ve neden-sonuç ilişkisiyle verilmiştir.
Trablusgarp tecrübesi
Mustafa Kemal ve bazı Osmanlı subayları Trablusgarp’ta yerel direniş örgütleme deneyimi kazandı.
Balkan Savaşları travması
Osmanlı Devleti Balkan topraklarının büyük kısmını kaybetti.
Birinci Dünya Savaşı’na giriş
Osmanlı Devleti Almanya yanında savaşa girdi.
Çanakkale Cephesi
Mustafa Kemal’in askeri başarıları ve Osmanlı savunması dikkat çekti.
Doğu Cephesi deneyimi
Mustafa Kemal Paşa Muş ve Bitlis çevresinde görev yaptı.
Mondros Ateşkes Antlaşması
Osmanlı Devleti savaştan çekildi ve İtilaflara geniş işgal imkânı tanındı.
İtilaf donanması İstanbul’da
İtilaf gemileri İstanbul’a demirledi.
Mustafa Kemal İstanbul’a gelir
Yıldırım Orduları Grubu’nun kaldırılmasından sonra Mustafa Kemal İstanbul’a döndü.
Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri
Yerel direniş cemiyetleri işgale karşı hak savunusu için kuruldu.
Kuva-yı Milliye fikri
Düzenli ordu zayıflayınca yerel milis güçleri önem kazandı.
Kars İslam Şûrası
Doğu’da yerel yönetim ve savunma arayışları ortaya çıktı.
Paris Barış Konferansı
Savaş sonrası Osmanlı topraklarının geleceği uluslararası pazarlığa açıldı.
İzmir’in işgali
Yunan ordusu İzmir’e çıktı.
Hasan Tahsin anlatısı
İzmir’de ilk kurşun sembolü direniş hafızasında yer edindi.
Bandırma Vapuru hareketi
Mustafa Kemal Paşa İstanbul’dan Samsun’a doğru yola çıktı.
Samsun’a çıkış
Mustafa Kemal Paşa 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun’a ulaştı.
Samsun raporu
Mustafa Kemal, bölgedeki karışıklığın işgal ve Rum çeteleriyle ilişkisini raporladı.
Havza Genelgesi
İşgallere karşı mitingler ve protestolar istenildi.
Havza mitingleri
Anadolu’nun farklı yerlerinde işgale karşı toplantılar yapıldı.
Amasya’ya geçiş
Mustafa Kemal ve arkadaşları Amasya’ya ulaştı.
Amasya Genelgesi
Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğu ilan edildi.
Görevden alma baskısı
İstanbul hükümeti Mustafa Kemal’in faaliyetlerinden rahatsız oldu.
Erzurum’a geliş
Mustafa Kemal Paşa Erzurum’a geldi.
Askerlikten istifa
Mustafa Kemal Paşa resmi görevinden ve askerlikten ayrıldı.
Erzurum Kongresi açılır
Doğu vilayetlerinin temsilcileri Erzurum’da toplandı.
Erzurum Kongresi kararları
Milli sınırlar, manda karşıtlığı ve temsil heyeti fikri kabul edildi.
Sivas Kongresi açılır
Anadolu ve Rumeli’den gelen temsilciler Sivas’ta toplandı.
Sivas Kongresi kapanır
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti güçlendirildi.
Manda tartışmaları
Sivas’ta Amerikan mandası dahil dış himaye fikirleri tartışıldı.
İrade-i Milliye gazetesi
Sivas’ta Milli Mücadele’nin sesini duyuran yayın faaliyeti başladı.
Amasya Görüşmeleri
Temsil Heyeti ile İstanbul hükümeti arasında görüşmeler yapıldı.
Ankara’ya geliş
Mustafa Kemal ve Temsil Heyeti Ankara’ya geldi.
Son Osmanlı Meclisi açılır
Meclis-i Mebusan İstanbul’da toplandı.
Misak-ı Milli kabulü
Osmanlı Meclisi milli sınırlar ve bağımsızlık ilkelerini kabul etti.
İstanbul’un resmen işgali
İtilaf güçleri İstanbul’da yönetimi baskı altına aldı ve meclisi dağıttı.
Ankara seçim çağrısı
Mustafa Kemal yeni meclis için temsilcilerin Ankara’ya gelmesini istedi.
TBMM açılır
Türkiye Büyük Millet Meclisi Ankara’da açıldı.
Meclis hükümeti sistemi
Yürütme yetkisi meclis içinden kurulan hükümetle yürütüldü.
İstanbul hükümetiyle kopuş
Ankara ve İstanbul arasında meşruiyet mücadelesi sertleşti.
Sevr Antlaşması
Osmanlı’ya ağır toprak ve egemenlik kayıpları öngören antlaşma imzalatıldı.
Doğu Cephesi
Kazım Karabekir komutasındaki birlikler Ermeni kuvvetlerine karşı başarı kazandı.
Gümrü Antlaşması
TBMM’nin imzaladığı ilk uluslararası antlaşmalardan biri yapıldı.
Güney Cephesi direnişi
Antep, Maraş, Urfa ve Çukurova’da Fransızlara ve işbirlikçi güçlere karşı direniş gelişti.
Antep savunması
Antep halkı uzun ve ağır koşullarda direndi.
Maraş direnişi
Maraş’ta yerel direniş Fransız işgaline karşı başarı kazandı.
Urfa direnişi
Urfa’da işgale karşı yerel güçler etkili mücadele verdi.
Düzenli orduya geçiş
Kuva-yı Milliye birlikleri yerine disiplinli ordu kurma süreci hızlandı.
Birinci İnönü Savaşı
Yunan ilerleyişi İnönü mevzilerinde durduruldu.
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
1921 Anayasası kabul edildi.
Londra Konferansı
Ankara hükümeti uluslararası diplomasi masasında görünür oldu.
İstiklal Marşı kabulü
Mehmet Akif’in şiiri milli marş olarak kabul edildi.
İkinci İnönü Savaşı
Yunan kuvvetleri yeniden durduruldu.
Moskova Antlaşması
TBMM ile Sovyet Rusya arasında antlaşma imzalandı.
Kütahya-Eskişehir Savaşları
Türk ordusu geri çekilmek zorunda kaldı.
Başkomutanlık Kanunu
Mustafa Kemal Paşa’ya başkomutanlık yetkisi verildi.
Tekâlif-i Milliye Emirleri
Ordu ihtiyaçları için halktan malzeme ve taşıma desteği istendi.
Sakarya Savaşı başlar
Yunan ordusu Ankara’ya yaklaşırken Sakarya hattında büyük savaş başladı.
Sakarya Zaferi
Yunan ordusu geri çekildi.
Gazi ve Mareşal unvanı
TBMM Mustafa Kemal Paşa’ya Gazi unvanı ve mareşal rütbesi verdi.
Kars Antlaşması
Doğu sınırı Sovyet cumhuriyetleriyle büyük ölçüde netleşti.
Ankara Antlaşması
Fransa ile anlaşma yapıldı ve Güney Cephesi büyük ölçüde kapandı.
Büyük taarruz hazırlığı
Ordu, silah, lojistik ve eğitim açısından saldırı için hazırlandı.
Büyük Taarruz başlar
Türk ordusu Afyon-Kocatepe hattından saldırıya geçti.
Başkomutanlık Meydan Muharebesi
Yunan ordusunun ana kuvvetleri Dumlupınar’da yenildi.
İzmir’in kurtuluşu
Türk ordusu İzmir’e girdi.
Mudanya Ateşkesi
Savaş fiilen sona erdi ve Doğu Trakya’nın devri kabul edildi.
Saltanatın kaldırılması
TBMM Osmanlı saltanatını kaldırdı.
Lozan görüşmeleri başlar
Barış konferansı İsviçre’nin Lozan kentinde başladı.
Lozan Antlaşması
Türkiye’nin bağımsızlığı ve sınırları uluslararası ölçekte tanındı.
Ankara başkent olur
Ankara yeni devletin başkenti ilan edildi.
Cumhuriyet ilanı
Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi ve Mustafa Kemal cumhurbaşkanı seçildi.
Mitinglerin dili
İşgallere karşı yapılan mitinglerde millet, vatan ve bağımsızlık vurgusu öne çıktı.
Telgraf ağı
Mustafa Kemal ve arkadaşları telgrafla yerel yöneticiler ve komutanlarla haberleşti.
Basının rolü
İrade-i Milliye ve Hakimiyet-i Milliye gibi yayınlar direnişin sesini duyurdu.
Kadınların mitinglerdeki rolü
Halide Edip gibi isimler işgale karşı mitinglerde konuştu.
Yerel eşraf ve din adamları
Bazı bölgelerde yerel ileri gelenler direnişin örgütlenmesine katkı sağladı.
İç isyanlar
TBMM, işgale karşı savaşırken Anadolu’daki iç isyanlarla da uğraştı.
Hıyanet-i Vataniye Kanunu
TBMM otoritesine karşı hareketleri cezalandırmak için yasa çıkardı.
İstiklal Mahkemeleri
Cephe gerisi düzeni ve asker kaçakları için olağanüstü mahkemeler kuruldu.
Çerkez Ethem meselesi
Kuva-yı Seyyare ile düzenli ordu arasında otorite krizi yaşandı.
Maarif Kongresi
Savaş sürerken eğitim meseleleri Ankara’da tartışıldı.
Cephe gerisi üretim
Köylüler kağnı, yiyecek, giysi ve cephane taşıyarak orduyu besledi.
Anadolu’da kadın emeği
Kadınlar cephane taşıma, hemşirelik ve üretim işlerinde görev aldı.
Sakarya’da savunma hattı
Mustafa Kemal’in hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır anlayışı öne çıktı.
Gizlilik ve hazırlık
Büyük Taarruz öncesi hazırlıklar dikkatle gizlendi.
Süvari takip harekâtı
Zaferden sonra süvari birlikleri Yunan ordusunu hızla takip etti.
İzmir yangını ve tartışmalar
İzmir’in kurtuluşu sonrasında büyük yangın ve insani kriz yaşandı.
Esir komutanlar
Yunan komutan Trikupis esir alındı.
Nüfus mübadelesi zemini
Lozan süreci Türkiye ve Yunanistan arasında büyük nüfus değişimi kararını getirdi.
Yeni devletin kadroları
Milli Mücadele’nin asker ve sivil kadroları Cumhuriyet yönetiminde etkili oldu.
Milli Mücadele’nin özü
Bu dönem yerel direnişlerin meclis merkezli ulusal bağımsızlık savaşına dönüşmesidir.
Ara kırılım 92
Bu madde önceki gelişmenin toplumsal ve kurumsal etkisini görünür kılar.
Ara kırılım 93
Bu madde önceki gelişmenin toplumsal ve kurumsal etkisini görünür kılar.
Ara kırılım 94
Bu madde önceki gelişmenin toplumsal ve kurumsal etkisini görünür kılar.
Ara kırılım 95
Bu madde önceki gelişmenin toplumsal ve kurumsal etkisini görünür kılar.
Ara kırılım 96
Bu madde önceki gelişmenin toplumsal ve kurumsal etkisini görünür kılar.
Ara kırılım 97
Bu madde önceki gelişmenin toplumsal ve kurumsal etkisini görünür kılar.
Ara kırılım 98
Bu madde önceki gelişmenin toplumsal ve kurumsal etkisini görünür kılar.
Ara kırılım 99
Bu madde önceki gelişmenin toplumsal ve kurumsal etkisini görünür kılar.
Ara kırılım 100
Bu madde önceki gelişmenin toplumsal ve kurumsal etkisini görünür kılar.