8 Aralık 1542Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary Stuart doğdu
Mary Linlithgow Palace’ta V. James ile Mary of Guise’in kızı olarak doğdu.
İskoç ve İngiliz taht siyasetini onlarca yıl belirleyecek hanedan figürünün başlangıcıdır.
Bugünkü izLinlithgow Palace; Edinburgh bağlamı
14 Aralık 1542Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary İskoçya Kraliçesi oldu
Babası V. James’in ölümüyle altı günlük Mary tahta geçti.
Çocuk hükümdarlık, naiplik ve dış müdahale dönemini başlattı.
Bugünkü izEdinburgh kraliyet yönetimi bağlamı
1543Erken modernYıl düzeyi
Greenwich Antlaşmaları tartışması
Mary’nin İngiltere Prensi Edward ile evlendirilmesi planlandı ancak İskoç siyaseti anlaşmayı kabul etmedi.
İngiltere’nin İskoç hanedan siyasetine müdahalesini keskinleştirdi.
Bugünkü izEdinburgh siyaset tarihi
1544Erken modernKesin
Edinburgh İngiliz saldırısına uğradı
İngiliz kuvvetleri Mary’nin evlilik siyasetini zorlamak amacıyla İskoçya’ya saldırdı ve Edinburgh’u yaktı.
Mary’nin çocukluğunun ülke çapındaki savaş ortamını gösterir.
Bugünkü izOld Town
1548Erken modernKesin
Mary Fransa’ya gönderildi
Güvenliği ve Fransız veliahtıyla evlilik planı için çocuk Mary Fransa’ya götürüldü.
Auld Alliance’ın hanedan düzeyindeki en güçlü ifadesidir.
Bugünkü izHolyrood / Edinburgh diplomasi bağlamı
1554Erken modernYıl düzeyi
Mary of Guise naip oldu
Mary’nin annesi İskoçya’yı kızının adına yönetti.
Edinburgh’daki Fransız yanlısı kraliyet yönetimi Protestan muhalefetle giderek çatıştı.
Bugünkü izEdinburgh / Holyrood
24 Nisan 1558Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary François ile evlendi
Mary Fransız veliaht François ile Notre-Dame’da evlendi.
İskoçya-Fransa hanedan bağını en üst düzeye taşıdı.
Bugünkü izEdinburgh’da saray diplomasisi bağlamı
10 Temmuz 1559Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary Fransa Kraliçesi oldu
II. Henri’nin ölümüyle François II tahta çıktı ve Mary Fransa Kraliçesi unvanını aldı.
Mary aynı anda İskoç hükümdarı ve Fransa kraliçesi oldu.
Bugünkü izHolyrood’da hanedan hafızası
1559Erken modernYıl düzeyi
John Knox Edinburgh’da minister oldu
Knox’un St Giles’taki etkisi Protestan reform hareketini başkentte güçlendirdi.
Mary’nin 1561 dönüşünde karşılaşacağı dinî düzeni şekillendirdi.
Bugünkü izSt Giles’ Cathedral
11 Haziran 1560Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary of Guise öldü
Naip Mary of Guise, Leith kuşatması sürerken Edinburgh Castle’da öldü.
Fransız yanlısı naiplik sona erdi ve Protestan lordların eli güçlendi.
Bugünkü izEdinburgh Castle / Leith kuşatması bağlamı
6 Temmuz 1560Erken modernGün/Ay/Yıl
Treaty of Edinburgh imzalandı
İngiltere ve Fransa temsilcileri İskoçya’daki askerî çatışmayı sona erdiren antlaşmayı yaptı; Mary antlaşmayı hiçbir zaman resmen onaylamadı.
Fransız askerî etkisinin çekilmesini ve Protestan siyasal üstünlüğü güçlendirdi.
Bugünkü izEdinburgh diplomasi tarihi
Ağustos 1560Erken modernKesin
Reformation Parliament
İskoç Parlamentosu papalık otoritesini reddetti ve Protestan inanç düzenini kabul etti.
Mary’nin Katolik bir hükümdar olarak döneceği ülkenin dinî yapısını kökten değiştirdi.
Bugünkü izParliament Square / St Giles
5 Aralık 1560Erken modernGün/Ay/Yıl
François II öldü
Mary’nin kocası genç yaşta öldü ve Mary Fransa’daki kraliçe eş statüsünü kaybetti.
İskoçya’ya dönüş kararını hızlandırdı.
Bugünkü izHolyrood’daki Mary anlatısı
19 Ağustos 1561Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary Leith’e ulaştı
Yaklaşık 13 yıl Fransa’da yaşadıktan sonra Mary İskoçya’ya geri döndü.
Mary’nin Edinburgh merkezli hükümdarlığının gerçek başlangıcıdır.
Bugünkü izLeith / Palace of Holyroodhouse
Ağustos 1561Erken modernKesin
Mary Holyroodhouse’a yerleşti
Kraliçe Edinburgh’daki ana ikametgâhını Holyroodhouse yaptı.
Sonraki evlilik, cinayet ve siyasal dramların temel mekânı oldu.
Bugünkü izPalace of Holyroodhouse
24 Ağustos 1561 civarıErken modernYaklaşık
Holyrood’da Katolik ayin tartışması
Mary özel şapelinde Katolik ayini sürdürdü; Protestan çevrelerde ciddi tepki doğdu.
Kraliçenin kişisel inancı ile ülkenin yeni Protestan düzeni arasındaki gerilimi görünür kıldı.
Bugünkü izHolyroodhouse Chapel Royal
1561Erken modernYıl düzeyi
Mary John Knox ile görüştü
Kraliçe ile reformcu vaiz kadın hükümdarlığı, din ve siyasal itaat gibi konularda sert tartışmalar yaptı.
Edinburgh’da din ve monarşi çatışmasının en tanınmış yüz yüze karşılaşmasıdır.
Bugünkü izHolyrood / St Giles
1562Erken modernYıl düzeyi
Mary kuzey isyanlarıyla uğraştı
Huntly/Gordon gücüyle çatışma Mary’nin Protestan soylularla geçici iş birliğini gösterdi.
Katolik kraliçe–Protestan muhalefet ikiliğinin her zaman basit olmadığını gösterir.
Bugünkü izEdinburgh saray yönetimi
1563Erken modernYıl düzeyi
Knox ikinci kez ciddi biçimde sorgulandı
Knox’un Katolik ayin ve kraliyet politikalarına yönelik vaazları Mary ile gerilimi sürdürdü.
Kraliyet otoritesinin vaaz kültürü üzerindeki sınırlı kontrolünü gösterir.
Bugünkü izSt Giles / Holyrood
1564Erken modernYıl düzeyi
Mary için yeni eş arayışı
İngiltere, Fransa ve İskoç soyluları Mary’nin ikinci evliliğini Avrupa güç dengesinin parçası olarak gördü.
Evlilik kararının özel değil anayasal ve uluslararası mesele olduğunu gösterir.
Bugünkü izHolyroodhouse
29 Temmuz 1565Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary Henry Stuart, Lord Darnley ile evlendi
Evlilik Holyroodhouse’da gerçekleşti ve Katolik usulde kutlandı.
Darnley’nin İngiliz tahtı iddiası ve İskoç soylularla çatışması yeni krizi başlattı.
Bugünkü izPalace of Holyroodhouse
Ağustos–Ekim 1565Erken modernKesin
Moray ve muhalif lordlar isyan etti
Mary’nin Darnley evliliğine karşı çıkan Lord Moray ve müttefikleri başarısız bir isyan yürüttü.
Kraliçenin kısa süreli askerî ve siyasal üstünlüğünü gösterir.
Bugünkü izEdinburgh’dan yürütülen kraliyet siyaseti
9 Mart 1566Erken modernGün/Ay/Yıl
David Rizzio öldürüldü
Darnley ve müttefik soylular, hamile Mary’nin önünde özel sekreteri David Rizzio’yu Holyroodhouse’da bıçaklayarak öldürdü.
Edinburgh kraliyet tarihinin en dramatik saray cinayetlerinden biridir.
Bugünkü izPalace of Holyroodhouse, Mary’s apartments
11–12 Mart 1566Erken modernYaklaşık
Mary Holyrood’dan kaçtı
Mary Darnley’i yeniden yanına çekerek saraydaki darbe ortamından kaçtı ve güvenli bölgeye geçti.
Kraliçenin siyasi hayatta kalma becerisini gösterir.
Bugünkü izHolyroodhouse → Dunbar bağlantısı
18 Mart 1566Erken modernYaklaşık
Mary Edinburgh’a geri döndü
Kraliçe destek kuvvetleriyle yeniden başkentte kontrol sağladı.
Rizzio komplosunun Mary’yi devirmekte başarısız olduğunu gösterir.
Bugünkü izEdinburgh / Holyrood
19 Haziran 1566Erken modernGün/Ay/Yıl
Prens James doğdu
Mary, geleceğin VI. James’ini Edinburgh Castle’da dünyaya getirdi.
Çocuk daha sonra hem İskoç hem İngiliz tahtlarını birleştirecek hükümdar oldu.
Bugünkü izEdinburgh Castle, Royal Palace
17 Aralık 1566Erken modernGün/Ay/Yıl
James’in vaftizi
Prens James Stirling’de görkemli törenle vaftiz edildi.
Mary’nin uluslararası meşruiyetini göstermek için kullanılan önemli hanedan törenidir.
Bugünkü izStirling bağlantısı; Edinburgh saray siyaseti
1566 sonuErken modernDönem
Mary ile Darnley ilişkisi çöktü
Rizzio cinayetindeki rol ve siyasal güvensizlik evliliği fiilen parçaladı.
Kirk o’ Field cinayetine giden siyasal ortamı oluşturdu.
Bugünkü izHolyrood / Edinburgh
Ocak 1567Erken modernYıl düzeyi
Darnley Edinburgh’a getirildi
Hastalanan Darnley, Mary’nin isteğiyle Kirk o’ Field’daki bir eve yerleştirildi.
Sonraki cinayetin doğrudan mekânsal ve biyografik başlangıcıdır.
Bugünkü izKirk o’ Field, bugünkü Old College çevresi
10 Şubat 1567Erken modernGün/Ay/Yıl
Darnley öldürüldü
Kirk o’ Field’daki ev patlatıldı; Darnley ve hizmetkârının cesetleri dışarıda bulundu.
Mary’nin hükümdarlığını çökertecek en büyük siyasi skandalın başlangıcıdır.
Bugünkü izOld College / Kirk o’ Field tarihî alanı
Şubat–Mart 1567Erken modernDönem
Bothwell baş şüpheli oldu
James Hepburn, Earl of Bothwell cinayetle ilişkilendirildi; kamuoyu ve diplomatik yazışmalar suçlamalarla doldu.
Mary’nin Bothwell ile sonraki evliliğini siyasi açıdan yıkıcı hâle getirdi.
Bugünkü izEdinburgh hukuk ve saray çevresi
12 Nisan 1567Erken modernGün/Ay/Yıl
Bothwell beraat etti
Edinburgh’daki kısa yargılamada Bothwell suçsuz bulundu.
Davanın aceleciliği ve tanık sorunları kamu şüphesini azaltmadı.
Bugünkü izEdinburgh yargı tarihi
19 Nisan 1567Erken modernYaklaşık
Soylular Bothwell’in Mary ile evlenmesini destekleyen belgeye bağlandı
Bir grup soylunun Bothwell’i uygun eş olarak desteklediği ünlü bond imzalandı.
Mary-Bothwell evliliğinin yalnız kişisel karar değil soylu siyasetinin parçası olduğunu gösterir.
Bugünkü izEdinburgh tavernası tarihî bağlamı
24 Nisan 1567Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary Bothwell tarafından Dunbar’a götürüldü
Bothwell Mary’yi Edinburgh yakınından alıp Dunbar Castle’a götürdü; olayın kaçırma mı anlaşmalı hareket mi olduğu tarihçilerce tartışılır.
Mary’nin ajansı konusunda tarih yazımının en tartışmalı anlarından biridir.
Bugünkü izEdinburgh → Dunbar rotası
15 Mayıs 1567Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary Bothwell ile evlendi
Evlilik Holyroodhouse’da Protestan usulle yapıldı.
Darnley cinayetinden yalnız üç ay sonra gerçekleşmesi Mary’nin siyasi desteğini çökertti.
Bugünkü izPalace of Holyroodhouse
15 Haziran 1567Erken modernGün/Ay/Yıl
Carberry Hill karşılaşması
Mary ve Bothwell muhalif lordların ordusuyla karşılaştı; Bothwell kaçtı, Mary teslim oldu.
Mary’nin fiilî iktidarının sonunu başlattı.
Bugünkü izCarberry Hill; Edinburgh bağlantısı
15–16 Haziran 1567Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary Edinburgh’a getirildi
Teslim olan kraliçe başkente getirildi ve halkın düşmanca gösterileriyle karşılaştı.
Kraliyet saygınlığının kamu önünde çöküşünü dramatik biçimde gösterir.
Bugünkü izEdinburgh Old Town
Haziran 1567Erken modernKesin
Mary Loch Leven Castle’a hapsedildi
Edinburgh’daki kısa esaretten sonra Loch Leven’a götürüldü.
Kraliçenin siyasal karar alma gücü fiilen sona erdi.
Bugünkü izEdinburgh → Loch Leven bağlantısı
24 Temmuz 1567Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary tahttan çekilmeye zorlandı
Mary, bir yaşındaki oğlu James lehine feragat belgelerini imzaladı.
İskoç monarşisinin merkezini Mary’den VI. James’in naiplik rejimine taşıdı.
Bugünkü izEdinburgh devlet siyaseti bağlamı
29 Temmuz 1567Erken modernGün/Ay/Yıl
VI. James taç giydi
Bebek James Stirling’de kral ilan edilip taç giydi.
Edinburgh’daki Protestan soylu yönetimin meşruiyet temelini oluşturdu.
Bugünkü izEdinburgh / Stirling siyaset hattı
2 Mayıs 1568Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary Loch Leven’dan kaçtı
Kraliçe destekçilerinin yardımıyla esaretten çıktı.
İktidarı geri alma girişimini başlattı.
Bugünkü izLoch Leven; Edinburgh bağlamı
13 Mayıs 1568Erken modernGün/Ay/Yıl
Langside Muharebesi
Mary’nin kuvvetleri naiplik ordusuna yenildi.
İskoçya’da iktidarı geri alma umudunu sona erdirdi.
Bugünkü izGlasgow yakınları; Edinburgh siyaseti
16 Mayıs 1568 civarıErken modernYaklaşık
Mary İngiltere’ye geçti
Elizabeth I’den destek bekleyen Mary İngiltere’ye sığındı ama uzun süreli gözaltına alındı.
Edinburgh merkezli siyasi hayatından kalıcı kopuşu oldu.
Bugünkü izEdinburgh’dan uzaklık / hanedan siyaseti
1568–1569Erken modernDönem
York ve Westminster soruşturmaları
Darnley cinayetinde Mary’nin rolünü tartışan sözde Casket Letters İngiliz soruşturmalarında kullanıldı.
Belgelerin özgünlüğü ve yorumu Mary tarihçiliğinin en büyük tartışmalarındandır.
Bugünkü izNLS / Edinburgh tarih yazımı
23 Ocak 1570Erken modernGün/Ay/Yıl
Regent Moray öldürüldü
Mary’nin üvey kardeşi ve naibi James Stewart suikast sonucu öldürüldü.
Mary yanlıları ile kral yanlıları arasındaki iç savaşı yeniden sertleştirdi.
Bugünkü izEdinburgh iç savaş bağlamı
1571–1573Erken modernDönem
Edinburgh Castle Mary yanlılarının kalesi oldu
William Kirkcaldy of Grange ve Mary taraftarları kaleyi James VI rejimine karşı tuttu.
Mary İngiltere’deyken bile Edinburgh onun adına savaşın merkezi oldu.
Bugünkü izEdinburgh Castle
Mayıs 1573Erken modernKesin
Edinburgh Castle teslim oldu
İngiliz ağır topları destekli kuşatma sonunda Mary yanlılarının son büyük kalesi düştü.
İskoçya’daki Marian iç savaşının fiilî sonudur.
Bugünkü izEdinburgh Castle
1586Erken modernYıl düzeyi
Babington Plot ortaya çıkarıldı
Mary’nin Elizabeth’e karşı komployla ilişkilendirildiği mektuplar İngiliz istihbaratı tarafından ele geçirildi.
Mary’nin yargılanmasına ve idamına giden doğrudan hukuki gerekçeyi sağladı.
Bugünkü izEdinburgh hanedan hafızası
14 Ekim 1586Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary Fotheringhay’de yargılandı
Mary İngiltere Kraliçesi’ne karşı komploya katılmakla suçlandı.
Bir hükümdarın başka bir hükümdarın mahkemesinde yargılanması Avrupa monarşi tarihinde büyük tartışma yarattı.
Bugünkü izEdinburgh siyasal hafızası
8 Şubat 1587Erken modernGün/Ay/Yıl
Mary idam edildi
Mary Fotheringhay Castle’da başı kesilerek öldürüldü.
Ölümü onu Katolik şehit, trajik kraliçe ve romantik tarih figürü olarak yeniden üreten hafızanın başlangıcı oldu.
Bugünkü izHolyroodhouse Mary rooms / Edinburgh memorial culture
24 Mart 1603Erken modernGün/Ay/Yıl
VI. James İngiltere tahtına geçti
Mary’nin oğlu James, Elizabeth I’in ölümünden sonra İngiltere kralı I. James oldu.
Mary’nin İngiliz tahtı üzerindeki hanedan iddiası oğlunda fiilen gerçekleşti.
Bugünkü izEdinburgh Castle / Holyroodhouse
1612Erken modernKesin
Mary Westminster Abbey’e yeniden gömüldü
Oğlu James, annesinin naaşını Peterborough’dan Westminster Abbey’e naklettirdi.
Mary’nin ölüm sonrası hanedan itibarının yeniden kurulmasını simgeler.
Bugünkü izHolyroodhouse portre ve hanedan anlatısı
18. yüzyılErken modernDönem
Holyrood’daki Mary odaları ziyaretçi ilgisi çekti
Rizzio cinayeti ve Mary’nin özel odaları giderek tarih merakının odağına dönüştü.
Sarayın yaşayan kraliyet mekânından tarihî drama sahnesine dönüşmesinin parçasıdır.
Bugünkü izPalace of Holyroodhouse
19. yüzyılModern dönemDönem
Mary trajik kraliçe olarak yeniden kurgulandı
Romanlar, resimler, biyografiler ve tiyatro Mary’nin aşk, ihanet ve idam hikâyesini romantikleştirdi.
Bugünkü popüler Mary imgesinin önemli kısmı bu yüzyılda biçimlendi.
Bugünkü izHolyrood / National collections
19. yüzyıl ortasıModern dönemDönem
Rizzio ‘kan lekesi’ anlatısı yaygınlaştı
Holyrood’daki bir zemin lekesi tur rehberlerinde Rizzio’nun kanı olarak anlatılmaya başladı.
Maddi iz iddiası ile tarihsel kanıt arasındaki farkı gösterir.
Bugünkü izHolyroodhouse, Mary’s Outer Chamber
20. yüzyılModern dönemDönem
Mary’nin siyasi ajansı yeniden tartışıldı
Tarihçiler Mary’yi yalnız romantik kurban veya entrikacı olarak değil din, cinsiyet ve hanedan siyaseti içinde yeniden değerlendirdi.
Kutuplaşmış tarih anlatılarından daha analitik okumaya geçişi gösterir.
Bugünkü izEdinburgh akademik çevreleri
1999Yakın dönemYıl düzeyi
İskoç Parlamentosu yeniden Edinburgh’da toplandı
Modern parlamento Holyrood çevresine döndü.
Mary’nin saray siyasetinin geçtiği bölge yeniden ulusal siyaset merkezine dönüştü.
Bugünkü izHolyrood
2000’lerGünümüzDönem
Holyrood Mary anlatısı yeniden düzenlendi
Saray ziyaretçileri Mary’nin odaları, Rizzio cinayeti ve Stuart hanedanı üzerinden tarihsel bağlamla yönlendirildi.
Efsane ve belgeyi ayıran kurumsal anlatıyı güçlendirdi.
Bugünkü izPalace of Holyroodhouse
2020’lerGünümüzDönem
Cinsiyet ve kraliçelik daha görünür inceleniyor
Mary’nin kararları kadın hükümdarlığına yönelik çağdaş beklentiler, propaganda ve hanedan siyasetiyle birlikte değerlendiriliyor.
‘Aşk hayatı’ merkezli popüler anlatının ötesine geçmeyi sağlar.
Bugünkü izEdinburgh akademik ve müze anlatıları