Leonardo da Vinci

1452Orta çağ

Vinci yakınlarında doğum

Leonardo, Floransa Cumhuriyeti’ne bağlı Vinci yakınlarında doğdu.

Kırsal doğa gözlemleri onun merak dünyasının erken kaynağı oldu.

1450’lerOrta çağ

Evlilik dışı çocuk olarak büyüme

Leonardo meşru miras çizgisinin dışında doğduğu için klasik eğitim yolları sınırlıydı.

Bu sınırlılık onu daha serbest ve gözleme dayalı öğrenmeye yöneltmiş olabilir.

1460’larOrta çağ

Floransa’ya yaklaşan eğitim ortamı

Floransa, sanat, zanaat, ticaret ve hümanist kültürün canlı merkezlerinden biriydi.

Leonardo’nun yeteneği güçlü bir sanat ekosisteminde gelişti.

1469 civarıOrta çağ

Verrocchio atölyesine giriş

Leonardo, Andrea del Verrocchio’nun atölyesinde çıraklık yaptı.

Resim, heykel, metal işçiliği ve mühendislik aynı atölye dünyasında birleşti.

1472Orta çağ

Aziz Luka Loncası’na kayıt

Leonardo Floransa ressamlar loncasına kabul edildi.

Artık bağımsız sanatçı olarak iş alabilecek mesleki statü kazandı.

1470’lerOrta çağ

Mesih’in Vaftizi katkısı

Verrocchio atölyesindeki eserde Leonardo’ya atfedilen melek figürü dikkat çeker.

Genç Leonardo’nun ışık ve yumuşak geçiş becerisi erken görüldü.

1473Orta çağ

Arno Vadisi çizimi

Leonardo’nun tarihli erken manzara çizimlerinden biri Arno Vadisi’ni gösterir.

Doğayı yalnız arka plan değil gözlem konusu olarak gördü.

1476Orta çağ

Sodomi suçlaması

Leonardo hakkında açılan dava delil yetersizliğiyle düştü.

Onun hayatındaki kişisel belirsizliklerin çoğu sınırlı belgeye dayanır.

1478Orta çağ

İlk bağımsız siparişler

Leonardo Floransa’da dini konulu işler almaya başladı.

Atölye öğrencisinden bağımsız sanatçıya geçiş süreci hızlandı.

1481Orta çağ

Müneccim Kralların Tapınması

San Donato manastırı için başladığı büyük tablo yarım kaldı.

Leonardo’nun kompozisyon arayışı güçlüydü ama projeleri sık sık tamamlanmadan kaldı.

1482Orta çağ

Milano’ya gidiş

Leonardo, Ludovico Sforza’nın hizmetine girmek için Milano’ya gitti.

Sanatçı kimliğinin yanına mühendis, müzisyen ve saray tasarımcısı kimliği eklendi.

1482Orta çağ

Sforza’ya mektup

Leonardo kendini köprü, savaş makinesi, top, kanal ve heykel tasarlayabilen biri olarak sundu.

Rönesans sanatçısı aynı zamanda teknik uzman olarak da iş arıyordu.

1483Orta çağ

Kayalıklar Meryemi siparişi

Leonardo, Milano’da Virgin of the Rocks üzerinde çalışmaya başladı.

Figür, ışık ve doğa atmosferi konusunda yenilikçi bir dil kurdu.

1480’lerOrta çağ

Not defterlerinin başlaması

Leonardo gözlemlerini çizim ve ters yazıyla defterlere kaydetti.

Onun düşünce dünyası en iyi defterlerinden okunur.

1480’lerOrta çağ

Anatomi merakı

İnsan bedeni oranları, kaslar ve hareket üzerine çizimler yaptı.

Sanatında doğru beden bilgisi bilimsel gözlemle birleşti.

1480’lerOrta çağ

Kanal mühendisliği ilgisi

Milano çevresindeki su yolları ve kanallar üzerine projeler geliştirdi.

Su, Leonardo için hem doğa olayı hem mühendislik problemiydi.

1480’lerOrta çağ

Savaş makineleri çizimleri

Zırhlı araç, büyük arbalet ve kuşatma düzenekleri tasarladı.

Çizimlerinin çoğu uygulanmış makineden çok tasarım düşüncesini gösterir.

1490Orta çağ

Vitruvius Adamı

İnsan bedeninin oranlarını daire ve kare içinde gösteren ünlü çizimini yaptı.

Sanat, matematik ve insan merkezi dünya görüşü tek imgede birleşti.

1490’larOrta çağ

At heykeli projesi

Sforza için dev bronz at heykeli tasarladı.

Rönesans sarayları sanatı siyasi prestij aracı olarak kullandı.

1494Orta çağ

Son Akşam Yemeği başlar

Santa Maria delle Grazie yemekhanesi için duvar resmi üzerinde çalıştı.

Leonardo dramatik anı psikolojik yüz ifadeleriyle anlatmaya yöneldi.

1498Orta çağ

Son Akşam Yemeği tamamlanır

Eser, İsa’nın ihanet açıklaması anını sahneler.

Kompozisyon, duygu ve perspektif bakımından Batı sanatının başyapıtlarından oldu.

1499Orta çağ

Fransızların Milano’yu alması

Ludovico Sforza’nın düşüşüyle Leonardo Milano’dan ayrıldı.

Saray himayesine bağlı sanatçıların kaderi siyasete çok bağlıydı.

1500Erken modern

Venedik’te askeri danışmanlık

Leonardo Osmanlı tehdidi ve savunma meseleleri bağlamında Venedik’te bulundu.

Onun mühendis kimliği farklı İtalyan devletlerince değerlendirildi.

1500Erken modern

Floransa’ya dönüş

Leonardo yeniden Floransa çevresinde çalışmaya başladı.

Sanat rekabeti ve siyasi değişim içinde yeni siparişler aradı.

1502Erken modern

Cesare Borgia’nın hizmeti

Leonardo, Borgia için haritacı ve askeri mühendis olarak çalıştı.

Rönesans savaş dünyasında harita, yol ve kale bilgisi çok değerliydi.

1502Erken modern

Imola haritası

Leonardo, kuşbakışı ve ölçülü kent haritası hazırladı.

Modern askeri kartografyaya yaklaşan somut bir örnek verdi.

1503Erken modern

Mona Lisa’ya başlama

Leonardo, Lisa Gherardini portresi üzerinde çalışmaya başladı.

Portre, yüz ifadesi ve sfumato tekniğiyle ün kazandı.

1503Erken modern

Arno kanal projesi

Floransa için Arno Nehri’ni yönlendirme ve kanal açma fikirleri tartışıldı.

Sanatçı, şehir ekonomisi ve savaş stratejisi için mühendislik düşündü.

1503Erken modern

Anghiari Savaşı siparişi

Floransa Palazzo Vecchio için büyük savaş sahnesi siparişi aldı.

Michelangelo ile aynı dönemde kamu sanatı rekabetine girdi.

1505Erken modern

Kuşların uçuşu

Leonardo kuş kanatları ve hava hareketleri üzerine notlar tuttu.

Uçma hayali gözlem, anatomi ve mekanik düşünceyle birleşti.

1506Erken modern

Milano’ya dönüş

Leonardo Fransız yönetimi altındaki Milano’ya geri döndü.

Himaye sistemi değişse de onun uzmanlığı aranmayı sürdürdü.

1508Erken modern

Anatomi çalışmalarının derinleşmesi

İnsan ve hayvan bedenleri üzerine daha sistemli çizimler yaptı.

Bilimsel görselleştirme bakımından çağının çok ötesine geçti.

1510Erken modern

Kalp ve damar gözlemleri

Leonardo kalp kapakçıkları ve kan akışı üzerine notlar geliştirdi.

Anatomi çizimleri yalnız sanat için değil biyolojik merak için de yapıldı.

1513Erken modern

Roma’ya gidiş

Leonardo, Medici çevresinde Roma’da bulundu.

Roma’da Michelangelo ve Raphael gibi güçlü rakiplerle aynı kültür ortamını paylaştı.

1513Erken modern

Optik ve ayna deneyleri

Işık, gölge, mercek ve görme üzerine çalışmalar yaptı.

Resimdeki ışık bilgisi bilimsel optik merakla beslendi.

1515Erken modern

Mekanik aslan gösterisi

Fransa kralı I. François için hareketli aslan tasarladığı anlatılır.

Leonardo saray eğlencesi ile mühendisliği birleştirebiliyordu.

1516Erken modern

Fransa’ya davet

I. François Leonardo’yu Fransa’ya çağırdı.

Son yıllarında Avrupa’nın en güçlü krallarından birinin himayesine girdi.

1516Erken modern

Clos Lucé’ye yerleşme

Leonardo Amboise yakınındaki Clos Lucé’de yaşadı.

Son döneminde resimlerinden çok defterleri ve düşünceleriyle meşgul oldu.

1519Erken modern

Leonardo’nun ölümü

Leonardo 2 Mayıs 1519’da Fransa’da öldü.

Rönesans’ın sanat, bilim ve mühendisliği birleştiren en büyük figürlerinden biri olarak kaldı.

16. yüzyılErken modern

Defterlerin dağılması

Leonardo’nun notları öğrencileri ve koleksiyoncular arasında dağıldı.

Onun fikirleri uzun süre parçalı ve sınırlı biçimde bilindi.

16. yüzyılErken modern

Vasari’nin anlatısı

Giorgio Vasari, Leonardo’yu sanatçı biyografileri içinde yüceltti.

Rönesans dehası imajının oluşmasına katkı sağladı.

17. yüzyılErken modern

Anatomi çizimlerinin sınırlı etkisi

Defterleri yayımlanmadığı için anatomi bulguları tıp dünyasını hemen değiştirmedi.

Leonardo’nun erken bilgisi dolaşıma girmediğinde tarihsel etkisi gecikti.

18. yüzyılErken modern

Koleksiyon merakı

Leonardo çizimleri sanat koleksiyonlarında değer kazandı.

Defterleri bilimsel belge kadar sanat nesnesi olarak da görüldü.

19. yüzyılModern dönem

Modern Leonardo efsanesi

Sanayi ve bilim çağında Leonardo mucit-deha olarak yeniden keşfedildi.

Onun defterleri modern mühendislik hayal gücüyle ilişkilendirildi.

1911Modern dönem

Mona Lisa’nın çalınması

Mona Lisa Louvre’dan çalındı ve iki yıl sonra bulundu.

Olay tabloyu dünya çapında popüler ikon haline getirdi.

20. yüzyılModern dönem

Uçak ve tank benzetmeleri

Leonardo’nun çizimleri modern araçların öncülü gibi yorumlandı.

Bu yorumlar ilgi çekici olsa da doğrudan icat devamlılığı kurarken dikkat gerekir.

20. yüzyılModern dönem

Bilim-sanat dehası imajı

Leonardo okul kitaplarında çok yönlü Rönesans insanı olarak anlatıldı.

Merak, gözlem ve disiplinler arası düşünmenin sembolüne dönüştü.

21. yüzyılGünümüz

Dijital incelemeler

Eserleri ve defterleri yüksek çözünürlüklü görüntüleme ile yeniden incelendi.

Teknoloji Leonardo çalışmalarına yeni ayrıntılar kazandırdı.

GenelTarih aralığı

Sfumato tekniği

Leonardo keskin çizgiler yerine yumuşak geçişlerle yüz ve atmosfer kurdu.

Mona Lisa’nın belirsiz gülümsemesi bu tekniğin en ünlü örneğidir.

GenelTarih aralığı

Gözlem yöntemi

Leonardo otoriteye dayanmak yerine suya, kuşa, bedene ve makineye bakarak düşündü.

Onu öğretici kılan şey cevaplarından çok soru sorma biçimidir.

GenelTarih aralığı

Bitmemiş projeler

Leonardo’nun birçok işi tamamlanmadı veya deneme halinde kaldı.

Deha bazen çok üretmek değil, çok derin araştırmakla görünür.

GenelTarih aralığı

Sanat ve mühendislik birlikteliği

Leonardo için çizim güzellik kadar düşünme ve çözümleme aracıdır.

Bu yüzden eserleri hem sanat tarihini hem bilim tarihini ilgilendirir.

1460’larOrta çağ

Atölyede malzeme öğrenimi

Leonardo boya, ahşap, metal, alçı ve mekanik düzeneklerle çalışmayı öğrendi.

Rönesans atölyesi sanat okulu kadar teknik laboratuvardı.

1470’lerOrta çağ

Işık-gölge denemeleri

Genç Leonardo figürleri ışıkla hacimli göstermeye önem verdi.

Resimde bedenin canlı görünmesi için optik gözlem kullandı.

1470’lerOrta çağ

Doğa eskizleri

Bitki, kaya, su ve manzara çizimleri yaptı.

Doğa ayrıntısı onun eserlerinde dekor değil bilgi alanıdır.

1480’lerOrta çağ

Müzisyen Leonardo

Saraylarda lira çaldığı ve müzikle ilgilendiği aktarılır.

Rönesans sanatçısı çok yönlü gösteri ve kültür insanıydı.

1480’lerOrta çağ

Ters yazı alışkanlığı

Notlarının çoğunu sağdan sola yazdı.

Bu durum gizemli görünse de solaklık ve pratik yazma alışkanlığıyla açıklanabilir.

1480’lerOrta çağ

Su girdapları

Leonardo akışkan suyun kıvrım ve girdaplarını çizdi.

Doğa hareketini çizgiyle analiz etmeye çalıştı.

1480’lerOrta çağ

Oran ve geometri

İnsan bedeni ile geometrik şekiller arasındaki ilişkiyi araştırdı.

Güzellik onun için ölçü ve düzenle bağlantılıydı.

1490’larOrta çağ

Uçan makine çizimleri

Kanat çırpan düzenekler ve planör benzeri fikirler geliştirdi.

Uçuşu hayal değil mekanik problem olarak ele aldı.

1490’larOrta çağ

Hidrolik makineler

Su kaldırma, kanal açma ve bataklık kurutma projeleri düşündü.

Rönesans devletleri için su yönetimi ekonomik ve askeri konuydu.

1490’larOrta çağ

Tiyatro ve sahne düzeni

Saray gösterileri için mekanik dekor ve sahne fikirleri geliştirdi.

Sanat, mühendislik ve eğlence saray kültüründe birleşti.

1490’larOrta çağ

At anatomisi

Sforza at heykeli için at bedenini ayrıntılı inceledi.

Heykel tasarımı bilimsel hayvan gözlemine dönüştü.

1494-1498Orta çağ

Deneysel duvar tekniği

Son Akşam Yemeği’nde geleneksel fresk yerine farklı teknik denedi.

Bu yenilik eserin erken bozulmasına yol açtı.

1500’lerErken modern

Portrede psikoloji

Leonardo yüzü yalnız benzerlik değil ruh hali göstergesi gibi işledi.

Modern portre anlayışına derinlik kattı.

1500’lerErken modern

Jeoloji sezgileri

Fosiller, katmanlar ve dağ oluşumu üzerine gözlemler yaptı.

Yeryüzünü sabit değil uzun süreçlerle değişen yapı olarak düşündü.

1500’lerErken modern

Bitki büyümesi

Dalların, yaprakların ve ışığın bitki biçimini nasıl etkilediğini gözledi.

Botanik gözlem sanatsal doğruluğu güçlendirdi.

1500’lerErken modern

Kas hareketleri

Kasların kemik ve eklemlerle ilişkisini çizdi.

Figür resminde hareketi doğru anlatma becerisi arttı.

1500’lerErken modern

Kafatası kesitleri

Baş ve beyin yapısını kesit çizimleriyle incelemeye çalıştı.

İnsan bedenini iç mimarisi olan bir yapı gibi ele aldı.

1500’lerErken modern

Embriyo çizimi

Rahimdeki fetüsü gösteren çizimler yaptı.

Hayatın başlangıcını gözlem ve anatomiyle anlamaya çalıştı.

1500’lerErken modern

Makine parçaları

Dişli, yay, vida ve rulman benzeri düzenekleri çizdi.

Mekanik düşüncenin yapı taşlarını sistemli biçimde kullandı.

1500’lerErken modern

Askeri köprüler

Taşınabilir köprü ve hızlı geçiş düzenekleri tasarladı.

Savaşta mühendislik hareket kabiliyeti demekti.

1500’lerErken modern

Kuşatma makineleri

Kaleleri savunma ve saldırı için çeşitli araçlar düşündü.

Rönesans şehir savaşları teknik uzmanlık gerektiriyordu.

1500’lerErken modern

Harita ve ölçme

Leonardo şehirleri ve arazileri ölçerek çizdi.

Savaş, su yönetimi ve şehir planı haritaya dayanıyordu.

1500’lerErken modern

Perspektif çalışmaları

Uzaklık, atmosfer ve bakış noktası üzerine çalıştı.

Resimde gerçeklik hissi matematik ve gözlemle kuruldu.

1500’lerErken modern

Yüz ifadeleri defteri

Yaşlı, öfkeli, gülünç ve farklı yüz tipleri çizdi.

Duygunun bedende nasıl göründüğünü araştırdı.

1500’lerErken modern

Karikatür benzeri çalışmalar

Abartılı yüz çizimleri yaptı.

Güzellik kadar karakter ve ifade de onun ilgisini çekti.

1500’lerErken modern

Mona Lisa’nın taşınması

Leonardo tabloyu yıllarca yanında tuttu ve üzerinde çalışmayı sürdürdü.

Portre onun için teslim edilmiş işten çok sürekli araştırmaydı.

1500’lerErken modern

Aziz Anne kompozisyonu

Meryem, çocuk İsa ve Aziz Anne konulu kompozisyon üzerinde çalıştı.

Aile figürlerini yumuşak hareket ve bakış örgüsüyle bağladı.

1500’lerErken modern

Leda ve Kuğu projesi

Bugün kayıp olan mitolojik kompozisyonu çizim ve kopyalarla bilinir.

Leonardo’nun kayıp eserleri sanat tarihinin büyük sorularındandır.

1500’lerErken modern

Defterlerde yapılacaklar listesi

Leonardo bazen ölçülecek, sorulacak ve incelenecek şeyleri maddeler halinde yazdı.

Merakını planlı araştırma sorularına dönüştürdü.

1500’lerErken modern

Matematikçi Luca Pacioli ile ilişki

Pacioli ile geometri ve oran konularında etkileşim kurdu.

Sanatçı ile matematikçi işbirliği Rönesans zihnini gösterir.

1509Erken modern

İlahi Oran çizimleri

Pacioli’nin eserine geometrik şekiller için çizimler sağladı.

Leonardo görselleştirmenin bilimsel anlatımdaki gücünü gösterdi.

1510’larErken modern

Yaşlı bilge imajı

Son dönem portre ve anlatılar Leonardo’yu bilge yaşlı figürüne dönüştürdü.

Sanatçı kimliği filozof ve bilgin kimliğiyle birleşti.

1517Erken modern

Kardinal Aragon ziyareti

Ziyaret notları Leonardo’nun son yıllardaki eser ve çalışmalarına dair bilgi verir.

Geç dönem hayatı için önemli dış tanıklıklardan biridir.

1519 sonrasıErken modern

Francesco Melzi’nin koruması

Öğrencisi Melzi defterlerin bir kısmını korudu.

Leonardo mirasının bugüne ulaşmasında öğrencilerin rolü büyüktür.

1651Erken modern

Resim Üzerine İnceleme

Leonardo’nun notlarından derlenen metin yayımlandı.

Onun sanat teorisi ölümünden çok sonra daha geniş kitlelere ulaştı.

19. yüzyılModern dönem

Defterlerin basımı

Leonardo el yazmaları daha sistemli yayımlanmaya başladı.

Modern dünya onu yalnız ressam değil düşünür olarak da keşfetti.

20. yüzyılModern dönem

Son Akşam Yemeği restorasyonları

Eserin bozulması uzun restorasyon tartışmaları doğurdu.

Deneysel tekniklerin bedeli koruma bilimini gündeme getirdi.

2017Günümüz

Salvator Mundi tartışması

Leonardo’ya atfedilen tablo rekor fiyata satıldı ve atıf tartışmaları sürdü.

Leonardo adı bugün bile sanat piyasası ve uzmanlık tartışmalarını etkiliyor.

GenelTarih aralığı

Leonardo’yu abartmadan anlamak

Her çizimini modern icadın doğrudan başlangıcı saymak doğru değildir.

Onu değerli yapan kesin icatlar değil, gözlemci düşünme yöntemidir.

GenelTarih aralığı

Rönesans insanı örneği

Leonardo resim, anatomi, geometri, hidrolik, mekanik ve sahne tasarımını birlikte düşündü.

Disiplinler arası öğrenmenin en güçlü tarihsel simgelerinden biridir.