Ülkeler, İmparatorluklar ve Siyasi Tarih

İskoçya Tarihi: Piktlerden Modern Devolution’a

İskoçya’nın tarihöncesi taş çemberlerden modern parlamentoya uzanan kapsamlı tarihi.

Tarihöncesi - Günümüz179 olayİskoçya çok katmanlı bir halklar ve bölgeler tarihidir.Bağımsızlık savaşları ve 1707 Birliği modern kimlik tartışmasının temelidir.
İçerik tipi Kronoloji akışı
Kapsam Ülkeler, İmparatorluklar ve Siyasi Tarih
Kayıt sayısı 179 olay

Genel çerçeve

Bu dosya İskoçya’yı kaleler ve kiltlerden ibaret değil; Piktler, Gaeller, Norse etkisi, Alba Krallığı, bağımsızlık savaşları, Reformasyon, 1707 Birliği, Aydınlanma, sanayi, devolution ve güncel siyasetle anlatır.

MÖ 10000-8000Tarih öncesiAralık

Buzul sonrası yerleşim

Buzullar çekildikten sonra avcı-toplayıcı topluluklar kıyı ve vadilere yerleşti.

İskoç tarihi iklim, deniz ve hareketlilikle başlar.
MÖ 9000Antik çağYıl

İlk avcı-toplayıcı izleri

Buzul sonrası İskoçya’da insan toplulukları kıyı, nehir ve orman kaynaklarını kullandı.

İskoçya tarihi tarım öncesi uzun çevre uyumu deneyimiyle başlar.
MÖ 8000Antik çağYıl

Oronsay ve kıyı yaşamı

Batı kıyılarında deniz ürünleri ve ada kaynakları önemli geçim kaynağıydı.

Deniz ve ada coğrafyası İskoç kimliğinin çok erken parçası oldu.
MÖ 7000’lerAntik çağDönem

Mezolitik kıyı yaşamı

Kıyı kampları, balıkçılık ve kabuklu deniz ürünleri geçim sağladı.

Denizle ilişki İskoç kimliğinin çok eski temelidir.
MÖ 4000Antik çağYıl

Neolitik tarım

Tarım, hayvancılık ve kalıcı yerleşimler İskoçya’ya yayıldı.

Toprak kullanımı ve topluluk örgütlenmesi köklü biçimde değişti.
MÖ 4000’lerAntik çağDönem

Neolitik tarım

Tarım, hayvancılık ve kalıcı yerleşimler yayıldı.

Üretici yaşam topluluk örgütlenmesini değiştirdi.
MÖ 3200Antik çağYıl

Skara Brae ve Orkney

Orkney’de taş evler ve ritüel peyzajlar gelişti.

Kuzey İskoçya Avrupa Neolitik dünyasında çok ileri bir merkezdi.
MÖ 3200Antik çağYıl

Orkney Neolitik merkezi

Skara Brae, Maeshowe ve taş çemberler Orkney’de gelişmiş bir ritüel-peyzaj dünyası gösterir.

İskoçya’nın kuzeyi Avrupa Neolitik kültürünün merkezlerinden biriydi.
MÖ 2500Antik çağYıl

Taş çemberler

Callanish gibi taş dizileri ritüel ve astronomik peyzajlar kurdu.

İskoçya’nın tarihöncesi hafızası manzara ve taşla kuruldu.
MÖ 2500Antik çağYıl

Taş çemberler ve mezar anıtları

Ritüel yapılar toplum hafızasını mekâna bağladı.

İskoç coğrafyasında kutsal peyzaj geleneği çok eskiye dayanır.
MÖ 2000GünümüzYıl

Tunç Çağı metal ve ticaret

Bronz eşyalar, mezarlar ve uzak hammadde bağlantıları güçlendi.

İskoçya izole değil, Atlantik ve Kuzey Denizi ağlarına bağlıydı.
MÖ 800Antik çağYıl

Demir Çağı brochs

Özellikle kuzey ve batıda broch denen taş kule yapıları görüldü.

Savunma, prestij ve yerel güç mimarisi gelişti.
MÖ 800’lerAntik çağDönem

Demir Çağı tepe kaleleri

Savunmalı yerleşimler ve yerel liderlik yapıları görüldü.

Siyasi güç kabile, savunma ve arazi kontrolüyle şekillendi.
MÖ 100Antik çağYıl

Kabile dünyaları

Romalılar öncesinde farklı yerel topluluklar ve şeflikler vardı.

Sonraki Pikt ve Gael kimlikleri bu çok parçalı zeminde gelişti.
MS 122Geç antikYıl

Hadrian Duvarı

Roma kuzey sınırını Hadrian Duvarı ile belirledi.

İskoçya Roma dünyasının sınır ötesi alanı olarak algılandı.
MS 122Geç antikYıl

Hadrian Duvarı

Roma Britannia’nın kuzey sınırını güçlendirdi.

İskoçya güneyindeki sınır, Roma ile kuzey halkları arasındaki ayrımı simgeleştirdi.
MS 142Geç antikYıl

Antoninus Duvarı

Roma Forth-Clyde hattına kadar ilerledi.

Bugünkü İskoçya topraklarındaki en kuzey Roma savunma hattı kuruldu.
MS 142Geç antikYıl

Antoninus Duvarı

Roma sınırı kısa süreliğine Forth-Clyde hattına taşındı.

Merkezî İskoçya, imparatorluğun en kuzey savunma denemelerinden birine sahne oldu.
MS 3. yüzyılGeç antikDönem

Piktlerin görünürlüğü

Roma kaynaklarında Picti adı kuzey halkları için kullanıldı.

Piktler İskoç erken tarihinin temel unsurlarından oldu.
MS 3. yüzyılGeç antikDönem

Pikt adı görünür olur

Roma kaynakları kuzeydeki toplulukları Picti adıyla anmaya başladı.

Piktler İskoçya’nın erken ortaçağ kimliğinde temel aktör oldu.
MS 5. yüzyılGeç antikDönem

Roma sonrası dönem

Roma otoritesi çekilince kuzey Britanya’da yerel krallıklar güçlendi.

İskoçya çok krallıklı, çok dilli bir siyasi haritaya sahip oldu.
MS 500 civarıGeç antikYaklaşık

Dál Riata

Batı İskoçya ve İrlanda bağlantılı Gael krallığı Dál Riata güçlendi.

Gael dili ve kültürü İskoçya’nın batı yüzünü şekillendirdi.
563Geç antikYıl

Columba Iona’da

Aziz Columba Iona’da manastır kurdu.

Hristiyanlık, yazı ve öğrenme için güçlü bir ada merkezi doğdu.
563Geç antikYıl

Columba Iona’ya gelir

İrlandalı keşiş Columba Iona Manastırı’nı kurdu.

Hristiyanlık, yazı ve öğrenme İskoçya’nın ada-kıyı dünyasına yayıldı.
685Orta çağYıl

Dunnichen/Nechtansmere

Piktler Northumbria kuvvetlerini yendi.

Kuzey Britanya’da Pikt bağımsızlığı güçlendi.
685Orta çağYıl

Nechtansmere Savaşı

Piktler Northumbria karşısında büyük zafer kazandı.

Pikt bağımsızlığı ve kuzey kimliği güçlendi.
8. yüzyılOrta çağDönem

Pikt sanatı

Taş semboller, haçlar ve hayvan motifleri özgün Pikt görsel dilini gösterir.

İskoçya’nın erken sanatı yerel ve Hristiyan unsurları birleştirdi.
793 sonrasıOrta çağTarih etiketi

Viking Çağı

Norse akınları ve yerleşimleri kuzey adaları etkiledi.

Orkney ve Shetland İskandinav dünyasına bağlandı.
793 sonrasıOrta çağTarih etiketi

Viking çağı

Viking saldırıları ve yerleşimleri özellikle adalar ve kıyıları etkiledi.

İskoçya’nın kuzey ve batısı Norse-Gael karışımı kimlikler geliştirdi.
843 gelenekselOrta çağTarih etiketi

Kenneth MacAlpin

Pikt ve Gael krallıklarının birleşimi geleneksel olarak bu isme bağlanır.

Alba Krallığı İskoç devletinin erken çekirdeği sayılır.
843 geleneğiOrta çağTarih etiketi

Kenneth MacAlpin ve Alba

Geleneksel anlatıda Pikt ve Gael krallıkları Alba çatısında birleşti.

İskoç krallığının köken hafızası bu birleşme anlatısına bağlandı.
900’lerOrta çağDönem

Alba Krallığı

Alba kralları doğu ve iç bölgelerde otoritelerini genişletti.

Scotland adı ve krallık kimliği yavaş yavaş belirginleşti.
1018Orta çağYıl

Carham Savaşı

Lothian’ın İskoç krallığına bağlanması açısından önemli kabul edilir.

Güneydoğu coğrafyası İskoç krallığına kalıcı biçimde yaklaştı.
1018Orta çağYıl

Carham ve Lothian

Lothian’ın İskoç krallığına bağlanması geleneksel olarak bu döneme yerleştirilir.

Güneydoğu İskoçya krallığın temel parçası oldu.
1040Orta çağYıl

Macbeth kral olur

Macbeth, Duncan’ı yenerek kral oldu.

Gerçek İskoç hanedan mücadeleleri Shakespeare mitinin ötesine geçer.
1040-1057Orta çağAralık

Macbeth dönemi

Macbeth tarihsel bir kral olarak hüküm sürdü; Shakespeare’in karakterinden çok daha karmaşıktı.

Popüler edebiyat ile gerçek İskoç tarihi arasındaki farkı gösterir.
1058-1093Orta çağAralık

Malcolm III ve Margaret

Malcolm Canmore ve Kraliçe Margaret, İskoç krallığını Avrupa Hristiyanlığına daha sıkı bağladı.

Din, hanedan evliliği ve reform krallığı dönüştürdü.
1070Orta çağYıl

Kraliçe Margaret

Margaret kilise ve saray pratiklerini Avrupa Hristiyanlığına yaklaştırdı.

İskoçya Avrupa dini-kültürel ağıyla güçlendi.
12. yüzyılOrta çağDönem

Burgh ağları

Edinburgh, Stirling, Perth, Berwick gibi merkezler ticaret ve yönetim açısından büyüdü.

İskoç krallığı şehir ve pazar ekonomisine daha fazla dayanmaya başladı.
1124-1153Orta çağAralık

I. David reformları

Burghlar, manastırlar ve feodal kurumlar geliştirildi.

Şehirleşme ve devlet kapasitesi arttı.
1124-1153Orta çağAralık

I. David reformları

Kral David burghlar, manastırlar ve Norman feodal etkilerini güçlendirdi.

İskoçya’da şehirleşme ve kurumlaşma hızlandı.
1174Orta çağYıl

Falaise Antlaşması

William the Lion İngiltere’ye karşı yenilgi sonrası ağır bağımlılık kabul etti.

İskoç bağımsızlığı meselesi erken dönemde bile İngiltere ilişkileriyle sınandı.
1189Orta çağYıl

Quitclaim of Canterbury

Richard I, İskoçya üzerindeki bazı üstünlük iddialarından para karşılığı vazgeçti.

İskoç krallığı diplomasi ve ödeme yoluyla konumunu güçlendirdi.
1263Orta çağYıl

Largs

Norveç ve İskoç güçleri batı adaları için karşı karşıya geldi.

İskoçya’nın batı denizleri üzerindeki iddiası güçlendi.
1263Orta çağYıl

Largs Savaşı

İskoç ve Norveç güçleri batı kıyı hâkimiyeti için karşılaştı.

Ada ve kıyı dünyasının İskoçya’ya bağlanması süreci hızlandı.
1266Orta çağYıl

Perth Antlaşması

Hebridler ve Man Adası üzerindeki Norveç etkisi azaldı.

Batı adaları İskoç krallığına daha sıkı bağlandı.
1266Orta çağYıl

Perth Antlaşması

Norveç, Hebridler ve Man Adası üzerindeki iddialarını büyük ölçüde bıraktı.

Batı adaları İskoç krallığına daha sıkı bağlandı.
1286Orta çağYıl

III. Alexander ölür

Kralın ölümü hanedan krizine yol açtı.

Bağımsızlık savaşlarına giden belirsizlik başladı.
1286Orta çağYıl

Alexander III ölür

Kralın ölümü İskoç taht krizini başlattı.

Hanedan boşluğu İngiliz müdahalesine kapı açtı.
1290Orta çağYıl

Maid of Norway ölür

Taht varisi Margaret’in ölümü krizi derinleştirdi.

İskoç bağımsızlık savaşlarının zemini oluştu.
1296Orta çağYıl

I. Edward’ın müdahalesi

İngiltere İskoç krallığını denetim altına almaya çalıştı.

İskoç bağımsızlık savaşları başladı.
1296Orta çağYıl

I. Edward İskoçya’yı işgal eder

İngiltere Kralı Edward İskoç direnişini bastırmaya çalıştı.

İskoç bağımsızlık mücadelesi ulusal hafızanın ana eksenlerinden biri oldu.
1297Orta çağYıl

Stirling Bridge

William Wallace ve Andrew Moray İngilizleri yendi.

İskoç direnişi halk hafızasında simge kazandı.
1297Orta çağYıl

Stirling Bridge

William Wallace ve Andrew Moray İngilizlere karşı önemli zafer kazandı.

Halk direnişi ve askeri taktik İskoç kimliğinde sembol haline geldi.
1305Orta çağYıl

Wallace idam edilir

William Wallace Londra’da idam edildi.

Wallace özgürlük hafızasının şehit figürü oldu.
1306Orta çağYıl

Robert Bruce kral olur

Bruce, Scone’da İskoç kralı ilan edildi.

Bağımsızlık mücadelesi hanedan liderliği kazandı.
1306Orta çağYıl

Robert Bruce kral olur

Bruce İskoç tahtına çıktı ve direnişi yeniden örgütledi.

Bağımsızlık mücadelesi hanedan liderliği kazandı.
1314Orta çağYıl

Bannockburn

Bruce İngiliz ordusunu yendi.

İskoç bağımsızlığının en güçlü askeri simgesi doğdu.
1314Orta çağYıl

Bannockburn

Bruce, İngiliz ordusuna karşı büyük zafer kazandı.

İskoç bağımsızlık mitolojisinin en güçlü askeri zaferi oluştu.
1320Orta çağYıl

Arbroath Bildirgesi

İskoç soyluları papaya bağımsızlık savunusu gönderdi.

Özgür krallık fikri güçlü siyasi metne dönüştü.
1328Orta çağYıl

Northampton Antlaşması

İngiltere Bruce’un krallığını tanıdı.

Bağımsızlık diplomatik kabul gördü.
1328Orta çağYıl

Edinburgh-Northampton Antlaşması

İngiltere İskoç bağımsızlığını tanıdı.

Bağımsızlık savaşlarının ilk büyük diplomatik sonucu alındı.
1371Orta çağYıl

Stewart hanedanı

Robert II ile Stewart hanedanı başladı.

İskoç monarşisinin uzun hanedan çizgisi kuruldu.
1371Orta çağYıl

Stuart hanedanı başlar

Robert II ile Stuartlar İskoç tahtına geçti.

İskoç hanedan tarihi yeni bir döneme girdi.
1406-1437Orta çağAralık

James I dönemi

James I reform ve kraliyet otoritesini güçlendirme çabaları yürüttü.

Merkezî krallık ile soylu güçleri arasındaki mücadele sürdü.
1451Orta çağYıl

Glasgow Üniversitesi

Üniversitenin kuruluşu İskoç öğrenme ağını genişletti.

Eğitim İskoç kurumsal kimliğinin temel parçası oldu.
1468-1469Orta çağAralık

Orkney ve Shetland

Adalar çeyiz ve siyaset bağlamında İskoçya’ya geçti.

Kuzey coğrafyası kalıcı biçimde genişledi.
1495Orta çağYıl

Aberdeen Üniversitesi

Kuzeydoğu İskoçya’da yüksek öğrenim merkezi kuruldu.

İskoçya’nın küçük nüfusa rağmen güçlü üniversite ağı gelişti.
1513Erken modernYıl

Flodden

IV. James ve birçok soylu savaşta öldü.

İskoçya ağır liderlik ve nüfus şoku yaşadı.
1513Erken modernYıl

Flodden

James IV ve birçok soylu İngiltere karşısında öldü.

İskoçya hanedan ve askeri elit açısından büyük darbe aldı.
1542Erken modernYıl

Mary Queen of Scots

Bebek Mary kraliçe oldu.

İskoçya Avrupa hanedan diplomasisinin merkezine girdi.
1542Erken modernYıl

Mary Queen of Scots doğar

James V’in ölümünden sonra bebek Mary kraliçe oldu.

İskoçya Avrupa evlilik ve din siyasetinin merkezine çekildi.
1544-1551Erken modernAralık

Rough Wooing

İngiltere, Mary ile Edward arasında evlilik baskısı için İskoçya’ya saldırdı.

Hanedan evliliği savaşa dönüşebildi.
1560Erken modernYıl

Reformasyon

Parlamento papalık otoritesini reddeden Protestan düzeni kabul etti.

Presbiteryen kimlik İskoç tarihinde belirleyici hale geldi.
1560Erken modernYıl

İskoç Reformasyonu

Parlamento Katolikliği reddedip Protestan düzeni güçlendirdi.

Kirk, eğitim ve toplumsal ahlak İskoç hayatını derinden şekillendirdi.
1561Erken modernYıl

Mary’nin dönüşü

Mary Fransa’dan İskoçya’ya döndü.

Katolik kraliçe ile Protestan soylular arasındaki gerilim başladı.
1567Erken modernYıl

Mary tahttan indirilir

Mary’nin oğlu VI. James kral ilan edildi.

Din, soylular ve meşruiyet çatışması derinleşti.
1567Erken modernYıl

Mary tahttan çekilir

Mary’nin düşüşü James VI’nın çocuk kral olarak tahta çıkmasına yol açtı.

İskoçya’da naiplik ve Protestan düzen güçlendi.
1582Erken modernYıl

Edinburgh Üniversitesi

Şehir destekli üniversite kuruldu.

İskoç Aydınlanması’na giden eğitim zemini güçlendi.
1603Erken modernYıl

Taçların Birliği

VI. James İngiltere tahtına da geçti.

İskoçya ayrı devlet kaldı ama saray Londra’ya kaydı.
1603Erken modernYıl

Taçların Birliği

James VI İngiltere tahtına da geçti.

İskoç ve İngiliz krallıkları aynı hükümdarda birleşti ama parlamentolar ayrı kaldı.
1638Erken modernYıl

National Covenant

İskoçlar kilise dayatmasına karşı Covenant hareketini kurdu.

Dinî özerklik ulusal siyasetle birleşti.
1638Erken modernYıl

National Covenant

İskoçlar kilise bağımsızlığını savunan Covenant etrafında örgütlendi.

Dinî kimlik siyasi direnişin ana dili oldu.
1644-1651Erken modernAralık

Üç Krallık Savaşları

İskoçya iç savaş, din ve monarşi krizinin merkezindeydi.

Kilise düzeni ve krallık ilişkisi kanlı biçimde tartışıldı.
1650Erken modernYıl

Dunbar

Cromwell İskoç ordusunu yendi.

İskoçya İngiliz cumhuriyetçi askeri gücüyle karşılaştı.
1651Erken modernYıl

Cromwell işgali

İskoçya Commonwealth yönetimi altına girdi.

Bağımsız krallık askeri yönetimle bastırıldı.
1660Erken modernYıl

Restorasyon

Monarşi geri döndü, Presbiteryenler üzerindeki baskılar arttı.

Kilise ve devlet ilişkisi yeniden sertleşti.
1688-1689Erken modernAralık

Şanlı Devrim

Stuart kralı II. James devrildi.

Jacobite-Hanover gerilimi başladı.
1688-1689Erken modernAralık

Glorious Revolution

William ve Mary düzeni İskoçya’da da kabul edildi.

Protestan anayasal monarşi İskoç siyasetinin temel çerçevesi oldu.
1690’larErken modernTarih etiketi

Darien Girişimi

İskoçya Panama’da koloni kurmaya çalıştı ama girişim felaketle sonuçlandı.

Ekonomik kriz 1707 Birliği’ne giden baskılardan biri oldu.
1692Erken modernYıl

Glencoe Katliamı

MacDonald klanına karşı katliam yapıldı.

Klan onuru ve devlet sadakati arasındaki travma simgeleşti.
1692Erken modernYıl

Glencoe Katliamı

MacDonald klanına yönelik saldırı devlet sadakati ve klan onuru arasında travma yarattı.

Highland hafızasının en acı olaylarından biri oldu.
1695Erken modernYıl

Bank of Scotland

İskoç finans kurumlarının önemli adımlarından biri atıldı.

Ekonomi ve kurumlaşma erken modern İskoçya’da güçlendi.
1698-1700Erken modernAralık

Darien felaketi

Panama’daki İskoç koloni denemesi başarısız oldu.

Ekonomik kriz 1707 Birliği’ne giden baskıları artırdı.
18. yüzyıl sonuErken modernDönem

Highland Clearances başlangıcı

Toprak sahipleri ekonomik dönüşüm nedeniyle birçok Highland topluluğunu yerinden etti.

Modernleşmenin İskoç kırsalı için acı sosyal bedelleri oldu.
1707Erken modernYıl

Acts of Union

İskoçya ve İngiltere parlamentoları birleşti.

İskoçya parlamentoyu kaybetti ama hukuk, kilise ve eğitim özelliklerini korudu.
1707Erken modernYıl

Act of Union

İskoçya ve İngiltere parlamentoları birleşti.

Bağımsız parlamento sona erdi ama İskoç hukuk, kilise ve eğitim sistemi korundu.
1715Erken modernYıl

Jacobite ayaklanması

Stuart hanedanını geri getirme girişimi başarısız oldu.

Hanedan sadakati özellikle bazı Highland çevrelerinde sürdü.
1715Erken modernYıl

Jacobite ayaklanması

Stuart yanlıları Hanover düzenine meydan okudu.

Hanedan sadakati ve Britanya devleti arasındaki mücadele sürdü.
1745Erken modernYıl

Bonnie Prince Charlie

Charles Edward Stuart İskoçya üzerinden tahta yürümeye çalıştı.

Jacobite hareketinin en romantikleştirilen büyük girişimi oldu.
1745Erken modernYıl

Jacobite büyük ayaklanması

Bonnie Prince Charlie İskoçya üzerinden tahtı geri almaya çalıştı.

Romantik Highland hafızasının en güçlü dönemi başladı.
1746Erken modernYıl

Culloden

Jacobite ordusu ağır yenildi.

Highland toplumuna sert müdahale dönemi başladı.
1746Erken modernYıl

Culloden

Jacobite ordusu kesin yenilgiye uğradı.

Highland toplumunun askeri ve kültürel düzeni ağır baskıya girdi.
1746 sonrasıErken modernTarih etiketi

Disarming ve Dress Acts

Klan silahları ve Highland kıyafetleri üzerinde yasaklar uygulandı.

Kültürel bastırma, daha sonra kimlik hafızasını güçlendiren travmaya dönüştü.
1750’lerErken modernDönem

Scottish Enlightenment

Edinburgh ve Glasgow’da felsefe, ekonomi, tıp ve bilim gelişti.

İskoçya Avrupa Aydınlanması’nın en üretken merkezlerinden biri oldu.
1750’lerErken modernDönem

İskoç Aydınlanması

Edinburgh ve Glasgow çevresinde felsefe, ekonomi, tıp, jeoloji ve tarih çalışmaları parladı.

İskoçya küçük ülke ölçeğinde büyük entelektüel etki üretti.
1759Erken modernYıl

Adam Smith’in Ahlaki Duygular Kuramı

Smith ahlak, sempati ve toplumsal düzen üzerine büyük eser verdi.

İskoç düşüncesi ekonomiyle sınırlı olmayan geniş bir insan bilimi üretti.
1768Erken modernYıl

Britannica

İlk Encyclopaedia Britannica Edinburgh’da yayımlandı.

Bilginin derlenmesi ve yayılması İskoçya’dan küresel etki yaptı.
1776Erken modernYıl

Adam Smith

Wealth of Nations modern iktisat düşüncesini etkiledi.

İskoç Aydınlanması dünya ekonomi dilini değiştirdi.
1776Erken modernYıl

Milletlerin Zenginliği

Smith modern politik ekonominin kurucu eserlerinden birini yayımladı.

İskoç Aydınlanması dünya ekonomisini anlama biçimini değiştirdi.
1780’lerErken modernDönem

James Hutton

Derin zaman ve jeolojik süreç fikri güçlendi.

Modern jeoloji İskoç bilim çevreleriyle gelişti.
1786Erken modernYıl

Robert Burns

Burns’ün şiirleri İskoç halk dili ve duygusunu öne çıkardı.

Ulusal edebiyat halk sesiyle güçlendi.
1788Erken modernYıl

Hutton ve derin zaman

James Hutton jeolojide çok uzun zaman fikrini güçlendirdi.

İskoçya doğa bilimlerinde de devrimsel katkı yaptı.
1790’larErken modernTarih etiketi

Highland Clearances

Toprak sahipleri birçok kiracıyı yerinden etti.

Highland hafızasında göç ve travma derinleşti.
1790’larErken modernTarih etiketi

Radikal reform hareketleri

Fransız Devrimi etkisiyle İskoçya’da reform talebi ve devlet baskısı arttı.

Aydınlanma fikirleri siyasal hak taleplerine dönüştü.
1800’lerModern dönemDönem

Sanayi İskoçyası

Glasgow ve çevresi gemi, demir, tekstil ve mühendislikle büyüdü.

İskoçya Britanya sanayisinin motorlarından biri oldu.
1800’ler başıModern dönemDönem

Walter Scott ve romantik İskoçya

Scott romanları ve törenleriyle Highland sembollerini ulusal kültüre taşıdı.

Bastırılmış kimlik öğeleri edebiyat ve turizm aracılığıyla yeniden moda oldu.
1814Modern dönemYıl

Walter Scott

Waverley tarihî romanı İskoç geçmişini popülerleştirdi.

Romantik İskoç kimliği edebiyatla yeniden kuruldu.
1820Modern dönemYıl

Radical War

İskoç işçileri ve reformcular siyasal haklar için ayaklandı.

Sanayileşme sınıf siyasetini İskoç tarihinin merkezine getirdi.
1822Modern dönemYıl

IV. George ziyareti

Tartan ve Highland imgesi kraliyet töreninde sahnelendi.

Bastırılan Highland kültürü ulusal sembole dönüştürüldü.
1822Modern dönemYıl

George IV ziyareti

Edinburgh ziyareti tartan ve Highland kimliğinin kraliyetçe sahnelenmesini sağladı.

İskoç kimliği tören, turizm ve giyim sembolleriyle yeniden kuruldu.
1832Modern dönemYıl

Reform Act

Siyasal temsil genişlemeye başladı.

İskoç şehirleri modern seçmen siyasetinin parçası oldu.
1843Modern dönemYıl

Disruption

Church of Scotland’dan ayrılanlar Free Church’ü kurdu.

Vicdan, kilise ve devlet ilişkisi yeniden tartışıldı.
1843Modern dönemYıl

Disruption

İskoç Kilisesi’nde büyük bölünme yaşandı.

Kilise, halk, devlet ve vicdan ilişkisi yeniden tartışıldı.
1846Modern dönemYıl

Patates krizi

Highlands ve adalarda yoksulluk ve gıda krizi arttı.

Göç ve toprak sorunları büyüdü.
1846-1852Modern dönemAralık

Patates krizi ve Highland yoksulluğu

Kıtlık ve yoksulluk özellikle batı Highlands ve adalarda ağır etkiler yarattı.

Göç ve toplumsal kırılma hızlandı.
1850’lerModern dönemDönem

Glasgow sanayi devi olur

Gemi yapımı, demir, tekstil ve ticaret Glasgow’u imparatorluk sanayi merkezine çevirdi.

İskoçya’nın modern yüzü yalnız kırsal romantizm değil endüstriyel güçtür.
1860’larModern dönemTarih etiketi

Kömür ve ağır sanayi

Lanarkshire ve Forth-Clyde hattında kömür, demir ve mühendislik büyüdü.

İskoç işçi sınıfı ve sendikal kültür gelişti.
1872Modern dönemYıl

Education Act

Kamu destekli eğitim sistemi güçlendi.

İskoç eğitim geleneği modern devlet hizmetine dönüştü.
1872Modern dönemYıl

Education Act Scotland

Eğitim düzenlemeleri halk eğitiminin yaygınlaşmasına katkı sağladı.

Okuryazarlık İskoç kimliğinin güçlü damarlarından biri oldu.
1880’lerModern dönemDönem

Crofters hareketi

Highland kiracıları toprak hakları için mücadele etti.

Toprak meselesi sosyal adalet konusuna dönüştü.
1885Modern dönemYıl

Scottish Office

İskoç işlerinin yönetimi için ayrı idari yapı güçlendi.

Birlik içinde İskoç kurumsal farklılığı korunmaya devam etti.
1888Modern dönemYıl

Crofters Act sonrası düzen

Küçük çiftçilerin hak talepleri yasal karşılık bulmaya başladı.

Highland toprak meselesi sosyal adalet konusuna dönüştü.
1889Modern dönemYıl

Scottish Office

İskoç işlerinden sorumlu idari yapı kuruldu.

Birlik içinde İskoçya’ya özel yönetim ihtiyacı kabul edildi.
1900’lerModern dönemDönem

Emek hareketi

İskoç sanayi şehirlerinde işçi siyaseti güçlendi.

Modern İskoç siyaseti sınıf ve sendika hareketiyle şekillendi.
1914-1918Modern dönemAralık

I. Dünya Savaşı

İskoç askerleri ve sanayisi savaşta büyük rol oynadı.

Savaş kayıpları yerel anma kültürü bıraktı.
1914-1918Modern dönemAralık

Birinci Dünya Savaşı

İskoç alayları ve sanayi üretimi savaşta büyük rol oynadı.

Savaş kayıpları ulusal hafızayı derinden etkiledi.
1919Modern dönemYıl

Red Clydeside

Glasgow işçi hareketi Britanya çapında dikkat çekti.

Sınıf siyaseti modern İskoç kimliğine eklendi.
1919Modern dönemYıl

Battle of George Square

Glasgow’daki işçi protestoları devlet müdahalesiyle karşılaştı.

Red Clydeside, İskoç sol siyasetinin sembolü oldu.
1930’larModern dönemTarih etiketi

Buhran ve sanayi krizi

Gemi yapımı ve ağır sanayide işsizlik arttı.

İskoçya sanayi bağımlılığının kırılganlığını yaşadı.
1934Modern dönemYıl

SNP kurulur

Scottish National Party kurumsal siyaset sahnesine çıktı.

Bağımsızlık fikri kalıcı parti gündemine dönüştü.
1939-1945Modern dönemAralık

II. Dünya Savaşı

Limanlar, sanayi ve askerî kurumlar savaşta rol oynadı.

Savaş sonrası refah devleti ve sanayi dönüşümü gündeme geldi.
1939-1945Modern dönemAralık

İkinci Dünya Savaşı

Clyde tersaneleri ve askeri üsler savaş ekonomisinin parçası oldu.

Sanayi ve stratejik konum İskoçya’yı savaşta önemli kıldı.
1945 sonrasıModern dönemTarih etiketi

Refah devleti

Sağlık, konut ve eğitim reformları İskoç toplumunu değiştirdi.

Sosyal devlet İskoç siyasi beklentilerinin merkezine yerleşti.
1947Yakın dönemYıl

Edinburgh Festival

Savaş sonrası kültür diplomasisi başlatıldı.

İskoçya dünya kültür sahnesine çıktı.
1950Yakın dönemYıl

Stone of Destiny olayı

İskoç öğrenciler Kader Taşı’nı Westminster’dan aldı.

Ulusal semboller modern politik hafızada canlandı.
1950’lerYakın dönemDönem

Highland depopulation tartışması

Kırsal göç ve ekonomik zayıflık politika konusu oldu.

Merkez-çevre eşitsizliği İskoçya’nın kalıcı meselesi haline geldi.
1960’larYakın dönemTarih etiketi

Kuzey Denizi petrol aramaları

Petrol keşifleri ekonomi ve bağımsızlık tartışmasını değiştirdi.

Doğal kaynaklar İskoç siyasetinde stratejik argüman oldu.
1967Yakın dönemYıl

SNP ara seçim zaferi

Winnie Ewing’in Hamilton zaferi SNP’yi görünür kıldı.

Modern milliyetçi siyaset ana akıma taşındı.
1970Yakın dönemYıl

Kuzey Denizi petrolü

Petrol keşifleri ekonomi ve siyaset tartışmalarını değiştirdi.

Enerji gelirleri bağımsızlık tartışmasının merkezine oturdu.
1975Yakın dönemYıl

Petrol üretimi büyür

Kuzey Denizi petrolü Britanya ekonomisinde önemli hale geldi.

İskoçya’nın kaynak ve gelir tartışmaları güçlendi.
1979Yakın dönemYıl

Devolution referandumu

Yetki devri önerisi uygulama eşiğini geçemedi.

Özerklik talebi ertelendi ama güç kaybetmedi.
1979Yakın dönemYıl

Devolution referandumu

Yetki devri desteği çıksa da gerekli eşik karşılanamadı.

İskoç Parlamentosu talebi ertelendi ama ortadan kalkmadı.
1980’lerYakın dönemDönem

Sanayisizleşme

Tersane, çelik ve kömür sektörlerinde büyük gerileme yaşandı.

İskoçya’da kimlik, sınıf ve ekonomik adalet siyaseti yeniden şekillendi.
1988Yakın dönemYıl

Claim of Right

İskoç sivil toplum ve siyaset çevreleri demokratik kendi kendini yönetme talebini güçlendirdi.

Devolution hareketine ahlaki ve anayasal zemin sağladı.
1997Yakın dönemYıl

Devolution referandumu kazanır

İskoç seçmenler parlamento kurulmasını destekledi.

Modern İskoç yasama kurumu için zemin oluştu.
1997Yakın dönemYıl

Yetki devri referandumu

İskoç seçmenler parlamento ve vergi yetkisi için güçlü destek verdi.

1707 sonrası en büyük kurumsal dönüşüm gerçekleşti.
1998Yakın dönemYıl

Scotland Act

İskoç Parlamentosu’nun hukuki temeli kuruldu.

Modern devolution rejimi yasal çerçeve kazandı.
1999Yakın dönemYıl

Scottish Parliament

İskoç Parlamentosu Edinburgh’da açıldı.

1707’den sonra modern özerk siyaset kurumsallaştı.
1999Yakın dönemYıl

İskoç Parlamentosu açılır

Edinburgh’da yeni parlamentonun çalışmaya başlamasıyla İskoç siyasetinde yeni dönem başladı.

Yerel yasama ve hükümet yeniden kuruldu.
2004GünümüzYıl

Holyrood binası

Yeni parlamento binası açıldı.

Mimari, çağdaş İskoç demokrasisinin sembolü oldu.
2007GünümüzYıl

SNP hükümeti

SNP ilk kez İskoç hükümetinde lider parti oldu.

Bağımsızlık tartışması hükümet gündemine daha güçlü girdi.
2011GünümüzYıl

SNP çoğunluğu

SNP İskoç Parlamentosu’nda çoğunluk elde etti.

Bağımsızlık referandumu için siyasi zemin oluştu.
2014GünümüzYıl

Bağımsızlık referandumu

İskoçya bağımsızlığı oyladı ve hayır sonucu çıktı.

Anayasal tartışma kapanmadı, yeni bir evreye geçti.
2014GünümüzYıl

Bağımsızlık referandumu

Seçmenler yüzde 55, 3 No, yüzde 44, 7 Yes sonucu verdi.

İskoçya Birleşik Krallık’ta kaldı ama anayasal tartışma bitmedi.
2016GünümüzYıl

Brexit

İskoçya çoğunlukla AB’de kalma yönünde oy verirken Birleşik Krallık ayrılma kararı aldı.

İskoçya-Birleşik Krallık ilişkisi yeniden gerildi.
2016GünümüzYıl

Brexit referandumu

Birleşik Krallık AB’den ayrılma kararı alırken İskoçya çoğunlukla AB’de kalmayı seçti.

İskoç ve Britanya siyasi tercihleri arasındaki fark görünür oldu.
2020GünümüzYıl

COVID-19 dönemi

İskoç hükümeti sağlık ve kısıtlama politikalarıyla geniş görünürlük kazandı.

Devolution’un pratik anlamı gündelik hayatta hissedildi.
2021GünümüzYıl

COP26 Glasgow

Glasgow küresel iklim zirvesine ev sahipliği yaptı.

İskoçya enerji ve iklim gündeminde dünya sahnesine çıktı.
2021GünümüzYıl

COP26 Glasgow

Glasgow küresel iklim diplomasisine ev sahipliği yaptı.

İskoçya sanayi mirası ile iklim geleceği arasında sembolik rol üstlendi.
2022GünümüzYıl

II. Elizabeth Balmoral’da ölür

Kraliçe’nin ölümü İskoçya ve Edinburgh törenleriyle Britanya hafızasına bağlandı.

Monarşi, birlik ve İskoçya ilişkisi yeniden görünür oldu.
2022GünümüzYıl

Census ve nüfus

2022 sayımında İskoçya nüfusu tarihindeki en yüksek düzeylerden birine ulaştı.

Demografi, göç ve yaşlanma güncel politika gündeminin temelidir.
2023GünümüzYıl

Sturgeon sonrası dönem

Nicola Sturgeon’un istifası sonrası SNP liderliği değişti.

Bağımsızlık hareketinin strateji ve liderlik sorunu belirginleşti.
2024GünümüzYıl

John Swinney dönemi

John Swinney First Minister olarak hükümet liderliğini üstlendi.

Tecrübeli yönetim ve parti toparlama teması öne çıktı.
2026GünümüzYıl

Swinney’nin yeniden aday gösterilmesi

2026 seçiminden sonra İskoç Parlamentosu John Swinney’i First Minister olarak aday gösterdi.

Güncel İskoç siyasetinde süreklilik ve yenilenme birlikte tartışılıyor.
MS 79Tarih aralığıTarih etiketi

Agricola seferleri

Roma kuvvetleri kuzey Britanya’ya sefer düzenledi.

İskoçya Roma sınır politikasının ana sahnesi oldu.
MS 79-84Tarih aralığıTarih etiketi

Agricola seferleri

Roma ordusu kuzeye ilerledi ve Mons Graupius savaşı geleneği ortaya çıktı.

İskoçya, Roma imparatorluk sınır siyasetinin hedefi oldu.
GünümüzGünümüzDönem

Çoklu İskoç kimliği

Gaelic, Scots, Highland, Lowland, ada, sanayi ve modern Avrupa kimlikleri birlikte yaşar.

İskoçya tek renkli değil çok katmanlı bir tarihsel bileşimdir.
GünümüzGünümüzDönem

İskoçya’nın ana meselesi

İskoçya aynı anda eski krallık, Britanya ulusu, devolved yönetim ve bağımsızlık hareketi taşıyor.

Bu çok katmanlı kimlik, İskoç tarihini tek çizgili anlatmayı imkânsız kılar.