Genel çerçeve
Bu ek kronoloji, ana dosyadaki çizgiyi daha ayrıntılı hale getirir; kişiler, teknikler, mekânlar, kurumlar ve etkiler için ek öğrenme durakları verir.
Araplaşma ve İslamlaşma farkı
İberya’da dil, din ve kültür değişimi aynı hızda ilerlemedi.
Muwalladlar
İslam’a geçen yerli kökenli topluluklar Endülüs toplumunun parçası oldu.
Mozaraplar
Müslüman yönetimi altında yaşayan Hristiyanlar Arapça kültürden etkilendi.
Yahudi vezirler
Bazı Yahudi seçkinler diplomasi ve yönetimde etkili oldu.
Cizye vergisi
Gayrimüslimler özel vergi ve hukuki statüye tabi tutuldu.
Arap kabile rekabeti
Yemenî ve Kaysî gibi Arap gruplar arasında rekabet yaşandı.
Berberi yerleşimi
Berberiler özellikle dağlık ve sınır bölgelerinde yerleşti.
Saqaliba
Slav kökenli asker ve görevliler sarayda rol aldı.
Köle askerler
Saray ve ordu köle kökenli gruplardan yararlandı.
Kurtuba sokakları
Şehir hamam, pazar, cami ve zanaat alanlarıyla yoğunlaştı.
Hamam kültürü
Temizlik ve sosyallik için hamamlar önemliydi.
Pazar denetimi
Muhtesib gibi görevliler pazar ve ahlak düzenini denetledi.
Zeytin ve sulama
Tarım üretimi gelişmiş su yönetimiyle desteklendi.
Narenciye
Yeni ürünler bahçe ve mutfak kültürünü değiştirdi.
Pirinç ve şeker
Sulamalı tarım bazı ürünlerin yayılmasını kolaylaştırdı.
İpek ve dokuma
Zanaat üretimi şehir ekonomisinde önemli rol oynadı.
Fildişi kutular
Saray atölyeleri lüks el sanatları üretti.
Metal işçiliği
Silah, kap ve süs eşyalarında teknik beceri gelişti.
Kurtuba Camii genişlemeleri
Farklı hükümdarlar camiyi genişletti.
Medinetü’z-Zehra yıkımı
İç savaş sırasında saray şehri harap oldu.
Toledo çevirileri
Arapça metinler Latinceye aktarıldı.
El-Zehravi
Cerrahi alanındaki eserleriyle tanındı.
Zerkali
Astronomi araçları ve gözlemleriyle ünlendi.
İbn Bacce
Felsefe ve akıl tartışmalarında önemli rol oynadı.
İbn Rüşd Latin dünyasında
Averroes adıyla Avrupa üniversitelerinde etkili oldu.
İbn Arabi
Tasavvuf düşüncesiyle Endülüs kökenli büyük etki yarattı.
Muvahhid sertliği
Muvahhid yönetimi dinî politikaları sertleştirdi.
Haraç sistemi
Bazı taifa krallıkları kuzey krallıklarına ödeme yaptı.
Paralı askerler
Müslüman ve Hristiyan güçler bazen karşı taraftan asker kullandı.
El Cid örneği
Rodrigo Díaz farklı Müslüman ve Hristiyan güçlerle ilişki kurdu.
Sınır toplumları
Ebro, Duero ve Tajo hatlarında karma yaşam alanları oluştu.
Portekiz hattı
Batı İberya’da Portekiz krallığı Müslüman toprakları geriletti.
Aragon Akdeniz’e açılır
Doğu İberya’daki Hristiyan güçler deniz ticaretine yöneldi.
Kastilya yayılması
Kastilya iç platodan güneye ilerledi.
Granada haraç politikası
Nasriler varlığını çoğu zaman ödeme ve diplomasiyle sürdürdü.
Boabdil figürü
Son emir Muhammed XII teslimiyet hafızasının sembolü oldu.
Teslim şartları
Granada anlaşması ilk aşamada dinî haklar vaat etti.
Morisko kültürü
Zorla dönmüş Müslüman kökenli topluluklar dil ve geleneklerini gizlice sürdürdü.
Aljamiado metinleri
İspanyolca metinler Arap harfleriyle yazıldı.
Engizisyon baskısı
Moriskolar dinî şüphe ve denetime maruz kaldı.
1609 sürgününün ekonomisi
Morisko çıkarılması tarım ve zanaat bölgelerini etkiledi.
Alhambra mirası
Nasri mimarisi bugün Endülüs hafızasının merkezindedir.
Kurtuba mirası
Cami-katedral yapısı katmanlı İberya tarihini gösterir.
Endülüs nostaljisi
Modern dönemde al-Andalus hem idealleştirilir hem de siyasallaştırılır.
Akademik uyarı
Convivencia kavramı ne tamamen cennet ne tamamen efsanedir.
Ana sonuç
Endülüs tarihi fetih, birlikte yaşam, çatışma, bilim ve sürgün katmanlarından oluşur.