Genel çerçeve
Bu kronoloji David Hume’u yalnız "şüpheci filozof" diye değil; Edinburgh Aydınlanması, deneycilik, insan doğası bilimi, nedensellik, din eleştirisi, ahlak duygusu ve tarihçilik üzerinden anlatır.
Edinburgh’da doğumu
David Hume, Edinburgh’da hukukçu bir ailenin çocuğu olarak doğdu.
Ninewells ailesi ve Edinburgh çevresi
Hume’un aile kökeni Berwickshire kırsalı ile Edinburgh hukuk çevresini birleştiriyordu.
Klasik eğitim ve erken okuma tutkusu
Genç Hume Latin klasiklerini, tarihçileri ve felsefe metinlerini yoğun biçimde okudu.
Edinburgh Üniversitesi çevresi
Genç Hume erken yaşta üniversite çevresine girdi ve klasik eğitim aldı.
Zihinsel ve entelektüel kriz
Hume yoğun okuma ve düşünme sürecinde sağlık ve yön arayışı yaşadı.
"Yeni düşünce sahnesi" arayışı
Hume, kendi ifadesiyle zihninde yeni bir düşünce sahnesi açıldığını hissetti.
Fransa’ya gidiş
Hume daha ucuz ve sakin çalışabileceği Fransa’ya gitti.
La Flèche’te çalışma dönemi
Fransa’da daha ucuz ve sakin ortamda A Treatise of Human Nature üzerinde çalıştı.
A Treatise of Human Nature yayımlanır
İnsan doğası üzerine ana eserinin ilk iki kitabı yayımlandı.
Treatise’in epistemoloji bölümü
İzlenimler, idealar, nedensellik ve benlik soruları Treatise’in ilk kitaplarında işlendi.
Treatise üçüncü kitabı
Ahlak üzerine üçüncü kitap yayımlandı.
Ahlak kitabı ve duygu vurgusu
Treatise’in üçüncü kitabı ahlakı akıldan çok duygu, fayda ve toplumsal onayla açıkladı.
Essays, Moral and Political
Hume deneme yazarı olarak daha geniş okura ulaştı.
Denemelerle kamusal okura geçiş
Essays, Moral and Political, Hume’u yalnız filozof değil zarif deneme yazarı yaptı.
Edinburgh kürsüsü engellenir
Hume’un üniversite görevi alma girişimi dinî kuşkular nedeniyle başarısız oldu.
Annandale markisi yanında görev
Hume kısa süre soylu bir ailede özel görev üstlendi.
Dinî kuşku ve akademik engel
Edinburgh Üniversitesi’ndeki görevlendirme girişimi dindarlık kuşkuları nedeniyle sonuçsuz kaldı.
Enquiry Concerning Human Understanding
Treatise’in daha okunur bir yeniden işlenişi yayımlandı.
Mucizeler tartışması
Enquiry’de mucize tanıklıklarının deneyim ve olasılık ölçüsüyle değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Nedensellik ve alışkanlık
Nedenselliğin zorunlu bağı doğrudan gözlenmez; zihnin düzenli birlikteliklerden doğan alışkanlığıdır dedi.
Enquiry Concerning the Principles of Morals
Ahlak ilkeleri üzerine daha olgun eseri yayımlandı.
Ahlak İlkeleri Soruşturması
Hume ahlakın kökenini fayda, sempati ve toplumsal duygu üzerinden daha olgun biçimde sundu.
Advocates Library görevi
Hume Edinburgh’daki Advocates Library’de kütüphaneci oldu.
Political Discourses ve ekonomi
Para, faiz, ticaret dengesi ve lüks üzerine denemeler yayımladı.
History of England başlar
Hume İngiltere tarihi serisini yayımlamaya başladı.
History of England başarısı
Hume’un İngiltere tarihi büyük satış başarısı kazandı.
Natural History of Religion
Dinin doğuşunu insan korkuları, umutları ve hayal gücüyle açıklamaya çalıştı.
History of England tamamlanır
Çok ciltli tarih eseri tamamlandı.
Paris elçilik görevi
Hume Paris’te diplomatik çevrelerde bulundu.
Paris salonlarında şöhret
Hume Fransa’da salon çevrelerinde büyük ilgi gördü.
Rousseau ile kriz
Hume, Rousseau’ya yardım etti ancak ilişki sert bir anlaşmazlığa dönüştü.
Rousseau krizi
Hume’un Rousseau’yu İngiltere’ye götürmesi dostluk yerine büyük bir polemiğe dönüştü.
Devlet görevi ve pratik siyaset
Hume dışişleri çevresinde görev aldı.
Edinburgh’a dönüş
Hume Edinburgh’a yerleşti ve dost çevresiyle çalışmaya devam etti.
Ölümü
Hume Edinburgh’da öldü.
Sakin ölüm ve otobiyografi
Hume ölümüne yakın kısa otobiyografisini yazdı ve soğukkanlı tavrıyla dikkat çekti.
Dialogues Concerning Natural Religion
Din felsefesi açısından önemli diyalogları ölümünden sonra yayımlandı.
Dialogues Concerning Natural Religion
Ölümünden sonra yayımlanan eser, tasarım kanıtını diyalog biçiminde tartıştı.
Kant üzerindeki etkisi
Kant, Hume’un kendisini "dogmatik uykudan uyandırdığını" belirtti.
Kant üzerindeki etki
Kant, Hume’un nedensellik eleştirisinden derinden etkilendi.
Hume yeniden okunur
Pozitivizm, psikoloji ve tarih felsefesi Hume’u farklı açılardan kullandı.
Pozitivizm ve deneycilik mirası
Hume’un deneyimcilik ve metafizik kuşkusu, pozitivist düşünce için kaynak haline geldi.
Analitik felsefede Hume
Nedensellik, tümevarım ve zihin tartışmaları Hume’u merkezde tuttu.
Analitik felsefede Hume
Nedensellik, benlik, indüksiyon ve olgu-değer ayrımı analitik felsefede tekrar tekrar tartışıldı.
Eleştirel Hume okumaları
Hume’un ırkçılık içeren notları ve Aydınlanma sınırları yeniden değerlendirildi.
Deneycilik kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Deneycilik başlığı, bilginin duyum, deneyim ve gözlemle ilişkisini merkeze alır.
Nedensellik sorunu kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Nedensellik sorunu başlığı, neden-sonuç bağını zorunlu olarak değil alışkanlık ve beklenti üzerinden tartışır.
İndüksiyon problemi kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında İndüksiyon problemi başlığı, geçmiş deneyimden gelecek hakkında kesinlik çıkarma sorununu görünür kılar.
İnsan doğası bilimi kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında İnsan doğası bilimi başlığı, felsefeyi soyut metafizikten zihnin işleyişine çeker.
Tutkular ve akıl kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Tutkular ve akıl başlığı, aklın tek başına davranışı yönetmediğini, duygularla iç içe olduğunu gösterir.
Ahlak duygusu kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Ahlak duygusu başlığı, ahlaki yargıların yalnız kuru akıldan değil duygu ve sempati düzeninden beslendiğini savunur.
Din eleştirisi kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Din eleştirisi başlığı, mucize, tasarım ve dinî inanç iddialarını kanıt ölçütleriyle sorgular.
Tarihçilik kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Tarihçilik başlığı, kendi çağında felsefeden çok i̇ngiltere tarihiyle geniş okur kitlesine ulaşmıştır.
Edinburgh Aydınlanması kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Edinburgh Aydınlanması başlığı, kulüpler, salonlar ve matbaa kültürüyle düşünceyi kamusal tartışmaya açar.
Kant etkisi kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Kant etkisi başlığı, kant’ın metafizik ve bilgi eleştirisinde hume’un uyandırıcı etkisi merkezi kabul edilir.
Hayatı ve Edinburgh çevresi başlığı ayrı okuma alanı olur
David Hume anlatısında hayatı ve edinburgh çevresi başlığı, biyografiyi alan tarihine bağlayan ana eksenlerden biridir.
Treatise ve Enquiry metinleri başlığı ayrı okuma alanı olur
David Hume anlatısında treatise ve enquiry metinleri başlığı, biyografiyi alan tarihine bağlayan ana eksenlerden biridir.
Nedensellik ve indüksiyon başlığı ayrı okuma alanı olur
David Hume anlatısında nedensellik ve indüksiyon başlığı, biyografiyi alan tarihine bağlayan ana eksenlerden biridir.
Ahlak, tutku ve sempati başlığı ayrı okuma alanı olur
David Hume anlatısında ahlak, tutku ve sempati başlığı, biyografiyi alan tarihine bağlayan ana eksenlerden biridir.
Din eleştirisi başlığı ayrı okuma alanı olur
David Hume anlatısında din eleştirisi başlığı, biyografiyi alan tarihine bağlayan ana eksenlerden biridir.
Tarihçilik ve modern miras başlığı ayrı okuma alanı olur
David Hume anlatısında tarihçilik ve modern miras başlığı, biyografiyi alan tarihine bağlayan ana eksenlerden biridir.
Irkçılık tartışması kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Irkçılık tartışması başlığı, aydınlanma mirasının bugünkü etik eleştirilerle yeniden okunmasını gerektirir.
Modern zihin felsefesi kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Modern zihin felsefesi başlığı, alışkanlık, algı ve benlik tartışmalarıyla güncel felsefeyi besler.
Şüphecilik kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Şüphecilik başlığı, kesinlik iddialarına karşı ölçülü kuşkuyu felsefi yöntem haline getirir.
Sade üslup kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Sade üslup başlığı, zor felsefi meseleleri deneme ve araştırma diliyle geniş okura açar.
Doğalcılık kavramının kalıcı etkisi
David Hume anlatısında Doğalcılık başlığı, insanı doğanın parçası olan psikolojik ve toplumsal bir varlık olarak ele alır.
Hume ve yapay zekâ tartışmaları
Alışkanlık, çıkarım ve nedensellik meseleleri makine öğrenmesi ve bilişsel bilim tartışmalarında dolaylı biçimde yeniden gündeme gelir.
Hume ve bilişsel bilim
Alışkanlık, beklenti, duygu ve karar verme üzerine Hume’un sezgileri modern zihin araştırmalarıyla yeniden okunur.
Hume’un yanlış anlaşılması
Hume sadece "her şeyi inkâr eden skeptik" değildir; insan bilgisinin nasıl çalıştığını açıklamaya çalışan doğal bir insan bilimcisidir.
David Hume: Deneycilik kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, deneycilik başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında Deneycilik, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. bilginin duyum, deneyim ve gözlemle ilişkisini merkeze alır. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: Nedensellik sorunu kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, nedensellik sorunu başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında Nedensellik sorunu, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. neden-sonuç bağını zorunlu olarak değil alışkanlık ve beklenti üzerinden tartışır. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: İndüksiyon problemi kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, i̇ndüksiyon problemi başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında İndüksiyon problemi, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. geçmiş deneyimden gelecek hakkında kesinlik çıkarma sorununu görünür kılar. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: İnsan doğası bilimi kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, i̇nsan doğası bilimi başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında İnsan doğası bilimi, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. felsefeyi soyut metafizikten zihnin işleyişine çeker. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: Tutkular ve akıl kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, tutkular ve akıl başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında Tutkular ve akıl, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. aklın tek başına davranışı yönetmediğini, duygularla iç içe olduğunu gösterir. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: Ahlak duygusu kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, ahlak duygusu başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında Ahlak duygusu, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. ahlaki yargıların yalnız kuru akıldan değil duygu ve sempati düzeninden beslendiğini savunur. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: Din eleştirisi kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, din eleştirisi başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında Din eleştirisi, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. mucize, tasarım ve dinî inanç iddialarını kanıt ölçütleriyle sorgular. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: Tarihçilik kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, tarihçilik başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında Tarihçilik, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. kendi çağında felsefeden çok İngiltere tarihiyle geniş okur kitlesine ulaşmıştır. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: Edinburgh Aydınlanması kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, edinburgh aydınlanması başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında Edinburgh Aydınlanması, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. kulüpler, salonlar ve matbaa kültürüyle düşünceyi kamusal tartışmaya açar. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: Kant etkisi kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, kant etkisi başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında Kant etkisi, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. Kant’ın metafizik ve bilgi eleştirisinde Hume’un uyandırıcı etkisi merkezi kabul edilir. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: Irkçılık tartışması kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, irkçılık tartışması başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında Irkçılık tartışması, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. Aydınlanma mirasının bugünkü etik eleştirilerle yeniden okunmasını gerektirir. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.
David Hume: Modern zihin felsefesi kartı dosyaya eklenir
Bu bilgi kartı, modern zihin felsefesi başlığının felsefe içindeki yeri. Kartın ana fikri şudur: David Hume dosyasında Modern zihin felsefesi, kişinin yaşadığı çağın kurumları, eserleri ve tartışmalarıyla birlikte ele alınır. alışkanlık, algı ve benlik tartışmalarıyla güncel felsefeyi besler. Bu yüzden konu yalnız biyografi değil, bir düşünce ve kurum tarihi olarak okunmalıdır.