Ülkeler, İmparatorluklar ve Siyasi Tarih

Cumhuriyetin Kurucu Aktörleri

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda rol alan askerî, siyasi, diplomatik ve toplumsal aktörleri anlatır.

1876 - 193844 olayMustafa Kemal kurucu liderdir; başarı geniş bir kadro emeğiyle tamamlandı.TBMM siyasi meşruiyetin merkeziydi.
İçerik tipi Kronoloji akışı
Kapsam Ülkeler, İmparatorluklar ve Siyasi Tarih
Kayıt sayısı 44 olay

Genel çerçeve

Cumhuriyetin kuruluşu tek bir kişinin iradesine indirgenemeyecek kadar geniştir; ancak Mustafa Kemal Atatürk sürecin merkezi kurucu lideridir. Dosya, kadroları cephe, meclis, diplomasi, hukuk ve toplum üzerinden açıklar.

1876Modern dönem

I. Meşrutiyet

Anayasa ve meclis deneyimi sonraki kuşaklara siyasal miras bıraktı.

Kurucu kadrolar anayasa ve temsil fikrini tanıdı.
1881Modern dönem

Mustafa Kemal’in doğumu

Mustafa Kemal Selanik’te dünyaya geldi.

Kurucu liderin Balkan modernleşme ortamında yetişmesi başladı.
1908Modern dönem

II. Meşrutiyet

Genç subaylar ve aydınlar siyasal deneyim kazandı.

Kurucu kadronun örgütlenme tecrübesi arttı.
1915Modern dönem

Çanakkale

Mustafa Kemal’in askerî itibarı yükseldi.

Liderlik meşruiyeti savaş alanında güçlendi.
19 Mayıs 1919Modern dönem

Samsun

Mustafa Kemal Anadolu direnişini örgütlemek için Samsun’a çıktı.

Milli Mücadele’nin örgütlü başlangıcı kabul edilir.
22 Haziran 1919Modern dönem

Amasya Genelgesi

Milletin bağımsızlığını milletin kararı kurtaracaktır ilkesi açıklandı.

Meşruiyet millet iradesine taşındı.
23 Temmuz 1919Modern dönem

Erzurum Kongresi

Doğu direnişi ulusal bütünlükle bağlandı.

Bölgesel savunma ulusal programa dönüştü.
4 Eylül 1919Modern dönem

Sivas Kongresi

Müdafaa-i Hukuk örgütleri birleştirildi.

Dağınık direniş tek çatıya alındı.
23 Nisan 1920Modern dönem

TBMM

Ankara’da meclis açıldı.

Milli egemenliğin kurumsal merkezi doğdu.
1921Modern dönem

Sakarya

Yunan ilerleyişi durduruldu.

Askerî denge Ankara lehine döndü.
1922Modern dönem

Büyük Taarruz

Kesin askerî başarı kazanıldı.

Bağımsızlık savaşının askeri sonucu belirlendi.
1923Modern dönem

Lozan

Yeni devletin uluslararası tanınması sağlandı.

Askerî zafer diplomasiyle tamamlandı.
29 Ekim 1923Modern dönem

Cumhuriyet

Cumhuriyet ilan edildi.

Kurucu siyasi rejim resmen adlandırıldı.
1938Modern dönem

Atatürk’ün vefatı

Kurucu liderin hayatı sona erdi.

Cumhuriyet kurumsal devamlılık sınavına girdi.
TematikTarih aralığı

Mustafa Kemal Atatürk

Milli Mücadele’nin merkezi lideridir. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Askerî ve siyasi liderliği birleştirir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

İsmet İnönü

Batı Cephesi ve Lozan’da kritik rol oynadı. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Askerî başarı ile diplomasi arasında köprü oldu. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Kâzım Karabekir

Doğu Cephesi’nde güvenlik sağladı. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Erzurum ve doğu hattını güçlendirdi. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Fevzi Çakmak

Genelkurmay ve planlamada öne çıktı. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Düzenli ordunun sürekliliğini temsil eder. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Rauf Orbay

Erken örgütlenme ve siyasette rol oynadı. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Kurucu kadronun çeşitliliğini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Ali Fuat Cebesoy

Batı Anadolu direnişinde yer aldı. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Yerel direniş ile merkez arasında bağ kurdu. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Halide Edib

Mitingler ve yazılarla toplumsal seferberlikte etkili oldu. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Kadın ve kamuoyu boyutunu gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Kara Fatma

Silahlı direnişte kadın figürlerinden biridir. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Milli Mücadele’nin toplumsal genişliğini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

TBMM

Savaş ve devlet kurma yetkisini birleştirdi. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Egemenliğin kaynağını millet iradesi yaptı. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Lozan heyeti

Yeni devletin sınır ve tanınmasını müzakere etti. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Uluslararası hukuk zeminini kurdu. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Mustafa Kemal Atatürk - Kriz ve dönüşüm

Milli Mücadele’nin merkezi lideridir. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Askerî ve siyasi liderliği birleştirir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

İsmet İnönü - Kriz ve dönüşüm

Batı Cephesi ve Lozan’da kritik rol oynadı. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Askerî başarı ile diplomasi arasında köprü oldu. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Kâzım Karabekir - Kriz ve dönüşüm

Doğu Cephesi’nde güvenlik sağladı. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Erzurum ve doğu hattını güçlendirdi. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Fevzi Çakmak - Kriz ve dönüşüm

Genelkurmay ve planlamada öne çıktı. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Düzenli ordunun sürekliliğini temsil eder. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Rauf Orbay - Kriz ve dönüşüm

Erken örgütlenme ve siyasette rol oynadı. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Kurucu kadronun çeşitliliğini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Ali Fuat Cebesoy - Kriz ve dönüşüm

Batı Anadolu direnişinde yer aldı. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Yerel direniş ile merkez arasında bağ kurdu. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Halide Edib - Kriz ve dönüşüm

Mitingler ve yazılarla toplumsal seferberlikte etkili oldu. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Kadın ve kamuoyu boyutunu gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Kara Fatma - Kriz ve dönüşüm

Silahlı direnişte kadın figürlerinden biridir. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Milli Mücadele’nin toplumsal genişliğini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

TBMM - Kriz ve dönüşüm

Savaş ve devlet kurma yetkisini birleştirdi. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Egemenliğin kaynağını millet iradesi yaptı. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Lozan heyeti - Kriz ve dönüşüm

Yeni devletin sınır ve tanınmasını müzakere etti. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Uluslararası hukuk zeminini kurdu. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Mustafa Kemal Atatürk - Uzun miras

Milli Mücadele’nin merkezi lideridir. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Askerî ve siyasi liderliği birleştirir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

İsmet İnönü - Uzun miras

Batı Cephesi ve Lozan’da kritik rol oynadı. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Askerî başarı ile diplomasi arasında köprü oldu. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Kâzım Karabekir - Uzun miras

Doğu Cephesi’nde güvenlik sağladı. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Erzurum ve doğu hattını güçlendirdi. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Fevzi Çakmak - Uzun miras

Genelkurmay ve planlamada öne çıktı. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Düzenli ordunun sürekliliğini temsil eder. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Rauf Orbay - Uzun miras

Erken örgütlenme ve siyasette rol oynadı. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Kurucu kadronun çeşitliliğini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Ali Fuat Cebesoy - Uzun miras

Batı Anadolu direnişinde yer aldı. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Yerel direniş ile merkez arasında bağ kurdu. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Halide Edib - Uzun miras

Mitingler ve yazılarla toplumsal seferberlikte etkili oldu. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Kadın ve kamuoyu boyutunu gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Kara Fatma - Uzun miras

Silahlı direnişte kadın figürlerinden biridir. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Milli Mücadele’nin toplumsal genişliğini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

TBMM - Uzun miras

Savaş ve devlet kurma yetkisini birleştirdi. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Egemenliğin kaynağını millet iradesi yaptı. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Lozan heyeti - Uzun miras

Yeni devletin sınır ve tanınmasını müzakere etti. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Uluslararası hukuk zeminini kurdu. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.