Mimari, Şehircilik ve Ulaşım

Bizans ve Osmanlı Başkenti İstanbul: Jeoloji, Mimari ve Depremler

İstanbul’un jeolojik konumu, başkent mimarisi ve depremle imtihanını anlatır.

Antik Çağ - Günümüz44 olayİstanbul mimarisi deprem gerçeğiyle sürekli sınandı.Sarnıç, sur, kubbe ve külliye sistemi şehir altyapısıyla birlikte düşünülmelidir.
İçerik tipi Kronoloji akışı
Kapsam Mimari, Şehircilik ve Ulaşım
Kayıt sayısı 44 olay

Genel çerçeve

İstanbul faylara yakın, denizlerle çevrili, surlar, sarnıçlar, kubbeler, saraylar ve külliyelerle örülü bir başkenttir. Dosya jeoloji-mimari-deprem bağını kurar.

MÖ 7. yüzyılAntik çağ

Byzantion

Boğaz girişinde yerleşim kuruldu.

Jeopolitik konum önem kazandı.
330Geç antik

Konstantinopolis

Şehir Roma başkenti oldu.

Anıtsal mimari yatırımları başladı.
413Geç antik

Theodosius Surları

Kara savunma hattı güçlendi.

Topografya savunmaya bağlandı.
447Geç antik

Deprem ve sur onarımı

Surlar depremden sonra onarıldı.

Afet sonrası hızlı onarımın önemi görüldü.
537Geç antik

Ayasofya

Büyük kubbeli yapı açıldı.

Mimari cesaret ve deprem riski birleşti.
558Geç antik

Kubbe çökmesi

Ayasofya kubbesi deprem sonrası çöktü.

Statik ve onarım bilgisi gelişti.
6. yüzyılGeç antik

Yerebatan Sarnıcı

Büyük su deposu inşa edildi.

Su güvenliği sağlandı.
1453Orta çağ

Osmanlı fethi

Şehir Osmanlı başkenti oldu.

Miras yeni yönetimle yorumlandı.
1550'lerErken modern

Süleymaniye

Külliye şehir siluetine yerleşti.

Zemin, eğim ve kubbe mühendisliği öne çıktı.
1509Erken modern

Küçük Kıyamet

Büyük deprem şehri sarstı.

Deprem hafızası güçlendi.
1766Erken modern

Büyük deprem

Fatih Camii ve pek çok yapı zarar gördü.

Yeniden inşa ve onarım gündeme geldi.
1894Modern dönem

İstanbul depremi

Kapalıçarşı ve anıtlar hasar gördü.

Modern hasar kaydı dönemi güçlendi.
1999Yakın dönem

Marmara depremi

İstanbul risk bilinci arttı.

Kentsel dönüşüm gündemi büyüdü.
GünümüzGünümüz

Marmara riski

Beklenen deprem şehir planlamasının ana konusudur.

Gelecek yapı stoğu ve afet yönetimine bağlıdır.
TematikTarih aralığı

Kuzey Anadolu Fayı

Marmara riskinin ana unsurudur. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Jeolojik kırılganlığı açıklar. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Ayasofya kubbesi

Depremle sınanan büyük yapıdır. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Mimari ve mühendislik ilişkisini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Theodosius Surları

Şehrin kara savunmasıdır. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Topografya ve askeri mimariyi bağlar. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Yerebatan Sarnıcı

Su depolama yapısıdır. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Altyapının önemini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Topkapı Sarayı

Osmanlı yönetim merkezidir. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Deniz ve şehir ilişkisini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Süleymaniye

Osmanlı külliye anlayışıdır. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Zemin ve siluet ilişkisini açıklar. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

1509 depremi

Osmanlı’nın büyük afet hafızasıdır. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Afet yönetimini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

1894 depremi

Modern döneme yakın hasar kaydı bıraktı. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Bilimsel izleme ihtiyacını gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

1999 depremi

Marmara riskini güncel gündeme taşıdı. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Modern afet bilinci için önemlidir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Koruma-güvenlik

Tarihi yapılarda özgünlük ve güçlendirme dengesidir. Bu kırılım soyut bir fikrin günlük hayatta veya kurumlarda nasıl görünür olduğunu gösterir.

Mirasın bugünkü sınavıdır. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Kuzey Anadolu Fayı - Kriz ve dönüşüm

Marmara riskinin ana unsurudur. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Jeolojik kırılganlığı açıklar. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Ayasofya kubbesi - Kriz ve dönüşüm

Depremle sınanan büyük yapıdır. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Mimari ve mühendislik ilişkisini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Theodosius Surları - Kriz ve dönüşüm

Şehrin kara savunmasıdır. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Topografya ve askeri mimariyi bağlar. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Yerebatan Sarnıcı - Kriz ve dönüşüm

Su depolama yapısıdır. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Altyapının önemini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Topkapı Sarayı - Kriz ve dönüşüm

Osmanlı yönetim merkezidir. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Deniz ve şehir ilişkisini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Süleymaniye - Kriz ve dönüşüm

Osmanlı külliye anlayışıdır. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Zemin ve siluet ilişkisini açıklar. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

1509 depremi - Kriz ve dönüşüm

Osmanlı’nın büyük afet hafızasıdır. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Afet yönetimini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

1894 depremi - Kriz ve dönüşüm

Modern döneme yakın hasar kaydı bıraktı. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Bilimsel izleme ihtiyacını gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

1999 depremi - Kriz ve dönüşüm

Marmara riskini güncel gündeme taşıdı. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Modern afet bilinci için önemlidir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Koruma-güvenlik - Kriz ve dönüşüm

Tarihi yapılarda özgünlük ve güçlendirme dengesidir. Bu kırılım eski düzenin zorlandığı ve yeni çözüm arayışlarının doğduğu bir eşiktir.

Mirasın bugünkü sınavıdır. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Kuzey Anadolu Fayı - Uzun miras

Marmara riskinin ana unsurudur. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Jeolojik kırılganlığı açıklar. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Ayasofya kubbesi - Uzun miras

Depremle sınanan büyük yapıdır. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Mimari ve mühendislik ilişkisini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Theodosius Surları - Uzun miras

Şehrin kara savunmasıdır. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Topografya ve askeri mimariyi bağlar. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Yerebatan Sarnıcı - Uzun miras

Su depolama yapısıdır. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Altyapının önemini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Topkapı Sarayı - Uzun miras

Osmanlı yönetim merkezidir. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Deniz ve şehir ilişkisini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Süleymaniye - Uzun miras

Osmanlı külliye anlayışıdır. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Zemin ve siluet ilişkisini açıklar. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

1509 depremi - Uzun miras

Osmanlı’nın büyük afet hafızasıdır. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Afet yönetimini gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

1894 depremi - Uzun miras

Modern döneme yakın hasar kaydı bıraktı. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Bilimsel izleme ihtiyacını gösterir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

1999 depremi - Uzun miras

Marmara riskini güncel gündeme taşıdı. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Modern afet bilinci için önemlidir. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.
TematikTarih aralığı

Koruma-güvenlik - Uzun miras

Tarihi yapılarda özgünlük ve güçlendirme dengesidir. Bu gelişmenin etkisi sonraki yüzyıllarda kavram, kurum veya hafıza olarak yaşamaya devam etti.

Mirasın bugünkü sınavıdır. Bu yüzden konu başlangıç seviyesinde somut bir örnekle anlaşılır.