Genel çerçeve
Bu kronoloji, Avrupa tarihini yalnız devletler ve savaşlar üzerinden değil; iktidarı kuşaktan kuşağa aktaran aileler üzerinden anlatır. Merovenjlerden Capetlere, Habsburglardan Romanovlara, Tudorlardan Windsor'a kadar uzanan çizgi; taçların nasıl miras kaldığını, nasıl tartışıldığını ve nasıl çöktüğünü gösterir. Amaç, başlangıç seviyesindeki bir okurun hanedan mantığını karışmadan takip edebilmesidir.
Clovis tahta çıktı
Merovenj hanedanından Clovis, Frank topluluklarını birleştiren çekirdek gücü kurdu.
Clovis vaftiz edildi
Clovis'in Hristiyanlığı kabul etmesi, Frank krallığını Latin Hristiyan dünyasına yaklaştırdı.
Frank mirası bölündü
Clovis'in ölümünden sonra krallık oğulları arasında paylaştırıldı.
Pepin hanesi güç kazandı
Saray nazırı Pepin of Herstal, Merovenj krallarının üstünde gerçek siyasal ağırlık kurdu.
Charles Martel öne çıktı
Tours-Poitiers çevresindeki zafer, Charles Martel'in askeri ve siyasal itibarını yükseltti.
Karolenjler krallığı aldı
Kısa Pepin kral ilan edilerek Merovenj hanedanının yerini aldı.
Charlemagne kral oldu
Şarlman, Karolenj hanedanının en güçlü hükümdarı olarak dönemi dönüştürdü.
Şarlman imparator ilan edildi
Papa tarafından taçlandırılan Şarlman, Batı'da imparatorluk iddiasını yeniden canlandırdı.
Verdun Antlaşması yapıldı
Karolenj mirası üç ana parçaya ayrıldı.
Rurik geleneği başladı
Novgorod çevresinde Rurik'e bağlanan soy anlatısı, Rurik hanedanının başlangıcı kabul edildi.
Árpádlar Karpat havzasına yerleşti
Macar kabilelerinin Árpád önderliğinde batıya yerleşmesi hanedanın temelini attı.
Ottonlar yükseldi
I. Heinrich'in Alman krallığına gelişi, Otton hanedanının önünü açtı.
I. Otto imparator oldu
Otto'nun imparator ilan edilmesi Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu çizgisini güçlendirdi.
Piast iktidarı güçlendi
I. Mieszko yönetimindeki Piast hanedanı Polonya topraklarında merkezileşme başlattı.
Polonya Hristiyanlaştı
Mieszko'nun vaftizi, Piast iktidarını Avrupa Hristiyan siyaset düzenine bağladı.
Capet hanedanı başladı
Hugh Capet'in Fransa kralı seçilmesiyle Capetler tahta çıktı.
Aziz Stephen taç giydi
Stephen'ın Macar kralı olarak taç giymesi Árpád hanedanını kalıcı bir krallığa dönüştürdü.
Gniezno Kongresi toplandı
Polonya'nın kilise örgütlenmesi ve Piast meşruiyeti uluslararası düzeyde güçlendi.
Normanlar İngiltere'yi aldı
William'ın fethiyle İngiltere'de yeni bir hanedan ve aristokrasi düzeni kuruldu.
Portekiz'de Burgonya hanesi öne çıktı
Afonso Henriques'in krallık iddiası, Portekiz'de Burgonya kökenli hanedan çizgisini güçlendirdi.
Plantagenetler İngiltere'de başladı
II. Henry'nin tahta çıkışıyla Plantagenet dönemi açıldı.
Přemyslid krallığı kalıcılaştı
Bohemya'da krallık unvanının daha kalıcı hale gelmesi Přemyslid hanedanının ağırlığını artırdı.
Magna Carta kabul edildi
Plantagenet kralı John, soyluların baskısıyla Magna Carta'yı onayladı.
Moğol istilası Macaristan'ı sarstı
Árpád dönemindeki büyük yıkım hanedanı yeniden yapılanmaya zorladı.
Rudolf von Habsburg seçildi
Rudolf'un Alman kralı seçilmesi Habsburg yükselişinin önemli başlangıcı sayılır.
Habsburglar Avusturya'yı aldı
Avusturya ve Steiermark'ın Habsburg kontrolüne geçmesi hanedanın kalıcı güç merkezini yarattı.
Grimaldiler Monaco'yu ele geçirdi
Grimaldi ailesinin Monaco'da güç kazanması uzun ömürlü bir prenslik hanedanı yarattı.
Árpád erkek hattı sona erdi
Macaristan'da Árpád hanedanının erkek soyunun tükenmesi veraset krizini büyüttü.
Lüksemburg hanedanı Bohemya'ya girdi
John of Luxembourg'un Bohemya tahtına gelişi yeni bir Orta Avrupa denklemi yarattı.
Władysław Łokietek taç giydi
Piast geleneği altında Polonya krallığı yeniden toplandı.
Valois dönemi başladı
Fransa'da Capetlerin yan kolu Valois hanedanı tahta çıktı.
Yüz Yıl Savaşı başladı
İngiliz Plantagenet hanedanı, Fransız tahtında hak iddia ederek büyük savaşı başlattı.
Stuartlar İskoçya'da başladı
II. Robert'in tahta çıkışıyla Stewart/Stuart hanedanı kuruldu.
Jagiellon hanedanı doğdu
Jogaila'nın Jadwiga ile evlenip Polonya kralı olması Jagiellon hanedanını başlattı.
Hohenzollernler Brandenburg'u aldı
Ailenin Brandenburg elektörlüğünü elde etmesi ileride Prusya ve Alman birliği için temel oldu.
Savoy dükalığa yükseldi
Savoy hanedanı dük unvanı alarak Alp bölgesindeki konumunu güçlendirdi.
Jagiellonlar Macar tahtına çıktı
III. Władysław'ın Macaristan kralı olması hanedanın etkisini genişletti.
Oldenburg hanedanı Danimarka'da başladı
I. Christian'ın tahta çıkışıyla Oldenburg çizgisi Danimarka ve İskandinavya'da belirleyici oldu.
Bizans'ta Palaiologos dönemi bitti
İstanbul'un fethiyle son Bizans hanedan çizgisi fiilen sona erdi.
Güller Savaşı başladı
Plantagenet hanesinin York ve Lancaster kolları İngiltere tahtı için savaşa girdi.
Ferdinand ve Isabella evlendi
Aragon ve Kastilya hanedanları evlilik yoluyla yakınlaştı.
Tudor hanedanı kuruldu
VII. Henry'nin Bosworth zaferi İngiltere'de Tudor dönemini başlattı.
Jagiellonlar Bohemya ve Macaristan'da güçlendi
II. Vladislav'ın iki taht üzerinde etkili olması hanedanın bölgesel ağırlığını artırdı.
Habsburg-İspanya evliliği yapıldı
Philip the Fair ile Joanna'nın evliliği Habsburgları İspanyol mirasına yaklaştırdı.
İspanyol Habsburg dönemi açıldı
I. Charles'ın İspanya tahtına gelişiyle Habsburglar devasa bir mirası yönetti.
V. Karl imparator seçildi
Charles V'in imparatorluğu Habsburg gücünü zirveye taşıdı.
Mohács sonrası Habsburg yayılması
Savaş ve veraset sonucunda Habsburglar Bohemya ve Macaristan üzerinde güçlü hak kazandı.
Habsburg kolları ayrıldı
Hanedanın İspanyol ve Avusturya kolları farklı siyasal merkezlere bölündü.
Elizabeth Tudor dönemi başladı
I. Elizabeth'in tahta çıkışı Tudor hanedanının en simgesel evresini açtı.
Bourbonlar Fransa tahtına geçti
IV. Henry ile Bourbon hanedanı Fransa'da başladı.
Rurik hanedanı sona erdi
Fyodor'un ölümüyle Rurik çizgisi kapandı ve Rusya karışıklığa sürüklendi.
Stuartlar İngiltere'yi aldı
VI. James'in İngiltere tahtına geçmesiyle İskoç ve İngiliz taçları aynı hanedanda birleşti.
Romanov hanedanı seçildi
Mikhail Romanov'un çar seçilmesi Rusya'da yeni hanedan düzenini kurdu.
Westphalia Habsburg düzenini sınırladı
Antlaşmalar, imparatorluk içindeki prensliklerin ağırlığını artırdı.
I. Charles idam edildi
İngiltere'de bir kralın yargılanıp idam edilmesi Stuart hanedanı için büyük kırılma yarattı.
Stuart restorasyonu yapıldı
II. Charles'ın dönüşüyle monarşi yeniden kuruldu.
Şanlı Devrim yaşandı
II. James'in devrilmesiyle veraset ve monarşi dengesi parlamenter çizgiye kaydı.
Bourbonlar İspanya'ya geçti
V. Philip'in tahta çıkışı İspanya'da Bourbon dönemini başlattı.
Prusya krallığı ilan edildi
Hohenzollern hanesi, Brandenburg-Prusya çizgisini krallığa dönüştürdü.
Act of Settlement kabul edildi
İngiliz veraset düzeni Katolik adayları dışlayarak Hanover yolunu açtı.
Pragmatik Senet ilan edildi
VI. Karl, Maria Theresa'nın mirasını güvenceye almak için hanedan verasetini yeniden tanımladı.
Hanover hanedanı Britanya'ya geçti
I. George'un tahta çıkışıyla Britanya'da Alman kökenli yeni hanedan başladı.
Maria Theresa dönemi krizle başladı
Avusturya Veraset Savaşı, Habsburg mirasının kırılganlığını ortaya koydu.
Habsburg-Lorraine çizgisi kuruldu
Francis Stephen'ın imparator olmasıyla yeni hanedan adı yerleşti.
II. Katerina dönemi açıldı
Romanov iktidarı Catherine döneminde büyük imparatorluk gücüne ulaştı.
Polonya'nın ilk paylaşımı yapıldı
Komşu hanedan devletleri Polonya-Litvanya düzenini parçaladı.
Fransız Devrimi Bourbon düzenini sarstı
Devrim, hanedan egemenliğinin sorgulanmasını kitlesel bir siyasete dönüştürdü.
Fransız monarşisi kaldırıldı
Bourbon hanedanı Fransa'da iktidardan düştü.
Bonapart hanedanı doğdu
Napoleon'un imparator olması yeni bir hanedan kurma girişimiydi.
Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu dağıldı
II. Franz'ın unvandan çekilmesiyle eski imparatorluk yapısı kapandı.
Bernadotte İsveç veliahtı seçildi
Eski Fransız mareşali Bernadotte, İsveç'te hanedan devamlılığı için benimsendi.
Bourbon restorasyonu başladı
Napoleon sonrası Fransa'da Bourbonlar yeniden tahta döndü.
Orange-Nassau Hollanda krallığını kurdu
Viyana sonrası I. Willem ile Hollanda Krallığı şekillendi.
Bernadotte hanedanı İsveç tahtına çıktı
XIV. Karl Johan ile Bernadotte dönemi fiilen başladı.
Belçika bağımsız oldu
Yeni devlet, monarşik ama anayasal bir çerçeve aradı.
Leopold I Belçika kralı oldu
Saxe-Coburg hanesinden Leopold, yeni Belçika monarşisinin başına geçti.
Hanover-Britanya birliği bitti
Victoria Britanya tahtına çıkınca Hanover'de farklı veraset kuralları devreye girdi.
Devrimler hanedan düzenini sarstı
Birçok Avrupa hanedanı anayasa, temsil ve milliyetçilik baskısıyla karşılaştı.
Savoy hanedanı İtalya'yı birleştirdi
II. Vittorio Emanuele ile İtalya Krallığı kuruldu.
Glücksburg hanedanı Danimarka'ya geçti
IX. Christian'ın tahta çıkışı yeni İskandinav hanedan ağını başlattı.
Prusya Habsburgları geride bıraktı
Avusturya-Prusya Savaşı, Alman dünyasında Hohenzollern üstünlüğünü pekiştirdi.
Alman İmparatorluğu kuruldu
Hohenzollern hanedanı, Alman birliğinin imparatorluk başı haline geldi.
Bourbonlar İspanya'ya döndü
Restorasyon ile Bourbon monarşisi yeniden kuruldu.
Britanya'da Saxe-Coburg-Gotha dönemi başladı
VII. Edward ile Britanya tahtında kısa ömürlü yeni hanedan adı kullanıldı.
Norveç'te Glücksburg kolu tahta çıktı
VII. Haakon ile Norveç monarşisi yeni hanedan çizgisine bağlandı.
Windsor adı benimsendi
V. George, Britanya kraliyet hanedanının adını Windsor olarak değiştirdi.
Romanovlar devrildi
Şubat Devrimi, Romanov hanedanının yüzyıllık iktidarını sona erdirdi.
Habsburg monarşisi çöktü
I. Dünya Savaşı sonunda Avusturya-Macaristan dağıldı.
Hohenzollern imparatorluğu bitti
Almanya'da II. Wilhelm'in çekilmesiyle imparatorluk kapandı.
Belçika sarayı aile adını değiştirdi
Kraliyet ailesi Alman çağrışımını azaltmak için adını 'of Belgium' çizgisine kaydırdı.
İspanya'da Bourbon monarşisi düştü
İkinci Cumhuriyet'in ilanıyla hanedan iktidarı askıya alındı.
İtalya monarşiyi bıraktı
Referandum sonucu Savoy hanedanı tahttan indirildi.
Windsor adı yeniden teyit edildi
II. Elizabeth, hanedan adının Windsor olduğunu korudu.
Yunan monarşisi sona erdi
Glücksburg hanedanının Yunanistan kolu referandumla kaldırıldı.
Bourbonlar İspanya'ya geri döndü
Juan Carlos I ile İspanya'da monarşi yeniden kuruldu.
Henri Lüksemburg büyük dükü oldu
Nassau-Weilburg çizgisinin Lüksemburg'daki modern devamı yeni bir aşamaya geçti.
Albert II Monaco tahtına çıktı
Grimaldi hanedanı 21. yüzyılda da Monaco'daki konumunu sürdürdü.
Willem-Alexander tahta çıktı
Orange-Nassau hanedanı Hollanda'da yeni hükümdar dönemine geçti.
Felipe VI kral oldu
İspanya'da Bourbon hanedanı yeni kuşakla devam etti.
Avrupa'da hanedan sürekliliği sürdü
III. Charles'ın taç giymesi, Frederik X'in Danimarka tahtına çıkması ve Guillaume V'in Lüksemburg büyük dükü olması modern hanedan çizgilerinin sürdüğünü gösterdi.