Genel çerçeve
Bu paket, yaygın ifadeyle Arapların İspanya’yı fethi denen süreci daha doğru biçimde Arap-Berberi Emevi fethi olarak açıklar. 711 Guadalete’den Kurtuba Emirliği ve Halifeliği’ne, taifa parçalanmasına, Murabıt ve Muvahhid müdahalelerine, Reconquista’ya, 1492 Granada teslimine ve 1609 Morisko sürgünlerine kadar uzun dönüşümü işler.
Vizigot Krallığı Katolikleşir
III. Toledo Konsili sonrasında Vizigot yönetimi Katolik kimliği güçlendirdi.
Vizigot iç çekişmeleri
Taht kavgaları, aristokrat rekabeti ve bölgesel ayrılıklar krallığı zayıflattı.
Kartaca’nın Müslümanlarca alınması
Kuzey Afrika’da Emevi hâkimiyeti güçlendi.
Musa ibn Nusayr’ın Kuzey Afrika valiliği
Musa, Mağrip’te Emevi kontrolünü pekiştirdi.
Vizigot taht krizi
Kral Witiza sonrası Roderic ve rakipleri arasında iktidar mücadelesi yaşandı.
Tarık ibn Ziyad Cebelitarık’a çıkar
Arap-Berberi kuvvetleri Kuzey Afrika’dan İberya’ya geçti.
Guadalete Savaşı
Roderic’in ordusu Tarık kuvvetleri karşısında yenildi; kralın öldüğü kabul edilir.
Toledo yolu açılır
Vizigot elitinin kaybı başkent Toledo’nun savunmasını zayıflattı.
Musa ibn Nusayr İberya’ya geçer
Musa takviye kuvvetlerle fetih sürecine katıldı.
Sevilla ve Merida hattı
Güney ve batı kentleri savaş, anlaşma ve teslimiyetlerle Emevi kontrolüne girdi.
Theodemir Antlaşması
Güneydoğuda yerel yönetici Theodemir ile Müslümanlar arasında özerklik içeren anlaşma yapıldı.
Musa ve Tarık Şam’a çağrılır
Fetih komutanları Emevi merkezine geri çağrıldı.
Kurtuba merkez olur
Córdoba/Kurtuba yeni İslamî yönetimin merkezi haline geldi.
Kuzey dağlık bölgelerde direnç
Asturias ve Galicia gibi kuzey alanları tam kontrol altına alınamadı.
Toulouse yenilgisi
Emevi kuvvetleri Akitanya’da yenilgi yaşadı.
Covadonga geleneği
Asturias direnişi geleneksel olarak Reconquista’nın başlangıç sembolü sayılır.
Tours/Poitiers Savaşı
Frank lideri Charles Martel, Emevi ilerleyişini durdurdu.
Berberi İsyanı
Kuzey Afrika ve İberya’daki Berberi askerler eşitsizliklere karşı ayaklandı.
Abbasi Devrimi
Emevi hanedanı doğuda devrildi.
I. Abdurrahman Kurtuba Emirliği’ni kurar
Emevi prensi Abdurrahman İberya’da bağımsız emirlik kurdu.
Kurtuba Ulu Camii başlar
I. Abdurrahman döneminde büyük cami inşa edilmeye başlandı.
Mozarap ve Yahudi toplulukları
Müslüman yönetimi altında Hristiyan ve Yahudi toplulukları farklı statülerle yaşamını sürdürdü.
Ziryab Kurtuba’ya gelir
Doğulu müzisyen ve kültür figürü Ziryab saray adabı, müzik ve giyim üzerinde etkili oldu.
Muhammed I dönemi
İç isyanlar, sınır savaşları ve yerel güçlerle mücadele yaşandı.
İbn Hafsun isyanı
Güneyde Ömer ibn Hafsun uzun süreli isyanla Kurtuba otoritesini zorladı.
III. Abdurrahman iktidara gelir
Genç hükümdar parçalanmış emirliği yeniden toparlamaya başladı.
Kurtuba Halifeliği ilan edilir
III. Abdurrahman kendini halife ilan etti.
Medinetü’z-Zehra inşası
Kurtuba yakınında görkemli saray-şehir kuruldu.
Kurtuba’nın parlak çağı
Kütüphaneler, zanaat, sulama, ticaret ve bilimsel faaliyetler gelişti.
II. Hakem dönemi
Kitap, bilim ve kültür himayesi güçlendi.
II. Hişam çocuk halife olur
Sarayda fiilî yönetim güçlü vezir ve askerî liderlerin eline geçti.
Almanzor dönemi
Almanzor kuzey Hristiyan krallıklara seferler düzenledi.
Santiago de Compostela seferi
Almanzor’un seferi Hristiyan hafızasında büyük yıkım olarak yer etti.
Almanzor ölür
Güçlü vezirin ölümü sonrası siyasi denge bozuldu.
Fitne başlar
Kurtuba Halifeliği iç savaş ve taht mücadeleleriyle parçalandı.
Kurtuba Halifeliği sona erer
Halifelik kaldırıldı ve taifa beylikleri dönemi başladı.
Taifa krallıkları
Sevilla, Zaragoza, Toledo, Badajoz ve Granada gibi taifalar rekabet etti.
Toledo Kastilya tarafından alınır
VI. Alfonso Toledo’yu ele geçirdi.
Zellaka/Sagrajas Savaşı
Murabıtlar, Alfonso’ya karşı Müslüman taifalara yardım etti.
Murabıt hâkimiyeti
Murabıtlar taifaları kontrol altına aldı.
Zaragoza düşer
Aragon Krallığı Zaragoza’yı ele geçirdi.
Muvahhidlerin yükselişi
Muvahhidler Kuzey Afrika’dan Endülüs’e geçerek Murabıtların yerini aldı.
Alarcos Savaşı
Muvahhidler Kastilya karşısında büyük zafer kazandı.
Las Navas de Tolosa
Hristiyan krallıkların birleşik ordusu Muvahhidleri ağır yenilgiye uğrattı.
Kurtuba düşer
Kastilya, eski halifelik başkenti Kurtuba’yı aldı.
Nasri Granada Emirliği kurulur
Muhammed b. Yusuf b. Nasr, Granada merkezli son Müslüman devleti kurdu.
Sevilla düşer
Kastilya Sevilla’yı ele geçirdi.
Mudéjar toplumları
Hristiyan krallıklar içinde Müslüman zanaatkâr ve köylüler yaşamaya devam etti.
Alhambra’nın yükselişi
Granada’da Alhambra saray kompleksi Nasri sanatının simgesi oldu.
Rio Salado Savaşı
Kastilya ve Portekiz güçleri Merini ve Granada kuvvetlerini yendi.
Kastilya iç savaşı sonrası denge
Kastilya taht mücadeleleri Granada’ya zaman kazandırdı.
Ferdinand ve Isabella evlenir
Aragon ve Kastilya hanedanları birleşik siyasi güç oluşturdu.
İspanyol Engizisyonu kurulur
Katolik birliği güçlendirme aracı olarak Engizisyon kurumsallaştı.
Granada Savaşı başlar
Katolik Krallar, Nasri Granada Emirliği’ne karşı uzun savaşı başlattı.
Málaga düşer
Málaga’nın alınması Granada’nın deniz ve ticaret bağlantılarını zayıflattı.
Baza teslim olur
Doğu Granada hattı çözüldü.
Granada Antlaşması
Boabdil ve Katolik Krallar arasında teslim şartları belirlendi.
Granada teslim olur
Muhammed XII Boabdil, Granada’yı Ferdinand ve Isabella’ya teslim etti.
Yahudilerin sürgünü
Aynı yıl İspanya’da Yahudilere yönelik sürgün kararı alındı.
Granada’da zorla dönüştürme baskısı
Başpiskopos Cisneros’un sert politikaları Müslüman toplumda tepki yarattı.
Kastilya Müslümanlarına dönüşüm zorlaması
Kastilya’da Müslümanlara Hristiyan olma ya da ayrılma baskısı getirildi.
Aragon bölgesinde benzer baskılar
Aragon topraklarında da Müslüman nüfusa dönüşüm baskısı uygulandı.
Alpujarras İsyanı
Moriskolar Granada dağlarında ayaklandı; isyan bastırıldı.
Moriskoların sürgünü
İspanya’dan Morisko nüfusun büyük bölümü çıkarıldı.
Al-Andalus mirası tartışılır
Endülüs mimarisi, tarımı, bilim aktarımı ve çok dinli yaşamı hem hayranlık hem tartışma konusudur.
Sulama ve tarım yenilikleri
Endülüs’te su kanalları, bahçeler, narenciye, pirinç ve yeni ürünler yayıldı.
Arapça yönetim dili
Arapça idare, ilim ve yüksek kültür dili haline geldi.
Yahudi altın çağı başlangıcı
Kurtuba ve diğer merkezlerde Yahudi bilginler yönetim, tıp ve şiirde önemli roller aldı.
Tıp ve bilim
El-Zehravi gibi hekimler cerrahi ve tıp alanında kalıcı eserler verdi.
Kâğıt ve kitap kültürü
Kitap kopyalama, kütüphane ve eğitim çevreleri gelişti.
Çeviri zeminleri
Müslüman, Yahudi ve Hristiyan bilginler arasındaki temas Latin çevirilerin zeminini hazırladı.
Toledo çeviri hareketi
Arapça felsefe, tıp ve bilim metinleri Latinceye çevrildi.
İbn Rüşd
Kurtubalı filozof İbn Rüşd Aristoteles yorumlarıyla Avrupa düşüncesini etkiledi.
İbn Tufeyl
Hayy ibn Yakzan gibi eserlerle akıl, doğa ve insan gelişimi tartışıldı.
Kastilya’da tercüme ve saray
X. Alfonso dönemi bilim ve çeviri çalışmalarıyla öne çıktı.
Granada diplomasisi
Nasriler Kastilya, Meriniler ve Aragon arasında denge politikası izledi.
İç Nasri çekişmeleri
Granada hanedan mücadeleleriyle zayıfladı.