Kısa bakış
Kaderi ölçü, düzen ve sorumluluk; zamanı ise insanın akıp giden deneyimi ile Tanrı'nın zamana aşkın bilgisi arasındaki fark üzerinden okuyan öğretici bir çerçeve.
Konu özeti
Bu konu dosyası üç ana çizgiyi bir araya getirir. Birinci çizgi, Kur'an'da kaderin yalnız 'alna yazılmış senaryo' gibi değil; ölçü, denge, ilahi düzen ve insanın hesabı ile birlikte anlaşılmasıdır. İkinci çizgi, Eş‘arîlikte fiilin yaratılması ile kulun fiili sahiplenmesi arasında kurulan kesb ayrımıdır. Üçüncü çizgi ise Tanrı'nın zamanla ilişkisini, klasik 'zamandan münezzeh' dilinden Paul Tillich'in 'ebedî şimdi' ve 'varlığın temeli' yaklaşımına kadar uzanan modern tartışmalarla birlikte düşünmektir.
Ana başlıklar
- Kaderin anlam katmanları: ölçü, takdir, düzen
- Kur'an'da çaba, hesap ve insan sorumluluğu
- Sünnetullahın kozmik ve toplumsal boyutu
- Eş‘arîlikte ilahi kudret ve kesb teorisi
- Niyet, kasıt ve fiilin ahlâkî değeri
- Allah'ın zaman ve mekândan münezzeh oluşu
- Paul Tillich'te ebedî şimdi ve varlığın temeli
- En çok karıştırılan yorum ve kavramlar